پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

نشست علمی با عنوان کاربست اصل علیت در توحید افعالی باحضور دکتر سیده رقیه موسوی پژوهشگر، استاد حوزه و دانشگاه در سالن اجتماعات مدرسه علمیه فاطمیه ابهر برگزار شد.

دکتر موسوی  در این نشست به اصل علیت اشاره کرد و گفت :اصل علیت یکی از اصول عقلی و فلسفی است که در مباحث اعتقادی و خداشناسی کاربرد بسیار دارد.
 توحید افعالی نیز یکی از مباحث کلامی و اعتقادی و متأثر از این اصل بوده است.  عبارت کلان دال بر توحید افعالی، لامؤثر فی الوجود إلا الله می باشد. این عبارت مورد اعتقاد همه مسلمان است و در اصل پذیرش آن اختلافی بین آنها نیست، ولی در اینکه موثر چیست و قلمرو تأثیر تا چه حد است، تفاسیر مختلفی از آن ارائه شده که قهرا در سبک زندگی و رفتار افراد و تفسیر آیات قرآن موثر خواهد بود.
 در میان امامیه، از اصل علیت سه تفسیر مشائی و نظر متوسط صدرایی و نظر نهایی صدرا ارائه شده، که با هر تفسیر، توحید افعالی و آیات قران دال برآن به گونه ای متفاوت تبیین می گردد. مشائیان قائل به فاعلیت طولی و صدرای متوسط به علیت اعدادی و صدرای نهایی به رابطه ربط و استقلال پرداخته اند.