در این نشست تخصصی که صورت آنلاین برگزار شد، استاد به معرفی جامع و کاربردی مهمترین پایگاههای علمی فارسی در حوزههای علوم انسانی، علوم اسلامی و مقالات پژوهشی پرداخت. این جلسه با هدف ارتقای مهارت جستجوی علمی و دسترسی آسان به منابع معتبر برای پژوهشگران، دانشجویان و علاقهمندان برگزار شد.
استاد در این جلسه، با تمرکز بر پایگاههای دسترسیپذیر و عمدتاً رایگان، منابعی را معرفی کرد که میتواند نیازهای پژوهشی در سطوح مختلف را پوشش دهد. ارائه به چند بخش اصلی تقسیم شد:
۱. پایگاههای مقالات علمی
- مگیران (Magiran): یکی از قدیمیترین و معتبرترین پایگاههای مقالات علمی فارسی که امکان جستجو در هزاران مقاله با کلیدواژههای تخصصی را فراهم میکند.
- سیویلیکا (Civilica): ویژه مقالات کنفرانسها و همایشهای داخلی و بینالمللی، با قابلیت دسترسی به آرشیو چند دهه گذشته.
- پرتال علوم انسانی: پایگاهی رایگان اما با محدودیت در تعداد مقالات، که برخی منابع آن در دیگر پایگاهها یافت نمیشود.
- تبیان (Tebyan): کتابخانه دیجیتالی با تمرکز بر منابع حوزه علوم اسلامی، پایاننامهها و متون درسی حوزوی.
۲. پایگاههای پایاننامهها
- ایرانداک (IranDoc): مهمترین مرکز رسمی ثبت و دسترسی به پایاننامههای مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری دانشگاههای تحت نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری. اخیراً برخی مراکز حوزوی نیز مطالب خود را در این پایگاه بارگذاری کردهاند.
- حوزهنت (Hoze.net): پایگاه تخصصی منابع حوزه علمیه، با امکان جستجو در کتابها، مقالات و پایاننامههای مرتبط با معارف اسلامی.
۳. پایگاههای کتابهای دیجیتال
- کتابخانه ملی دیجیتال: زیر نظر وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، امکان مشاهده اطلاعات کتابهای دارای مجوز را فراهم میکند (عمدتاً برای اطلاع از موجودی منابع، نه دانلود).
- بازار کتاب قم: یکی از معدود پایگاههای با امکان دانلود رایگان کتابها با اجازه نویسندگان، به ویژه در حوزه علوم انسانی و اسلامی.
- کتابخانه دیجیتال نور: مجموعهای گسترده از نرمافزارهای تخصصی شامل هزاران جلد کتاب در موضوعات قرآن، حدیث، فقه، اخلاق و تاریخ.
- کتابخانه مدرسه فقاهت: منبعی غنی از کتابهای تخصصی حوزوی با دسترسی رایگان.
۴. پایگاههای تخصصی بینالمللی و چندزبانه
- سایتهای عربی: مانند الموقع الرسمی لمکتبة اهل البیت و التفاسیر برای پژوهشهای دقیقتر در متون عربی.
- نورمگز (Noormags): از جامعترین پایگاههای مقالات فارسی با قابلیتهای جستجوی پیشرفته.
- پایگاههای تخصصی دیگر: همچون پارسقرآن، اندیشه قم، اسلامپدیا و مرکز فرهنگ معارف.
نکات کلیدی و توصیههای استاد
- با تمرکز بر چند پایگاه اصلی مانند ایرانداک، نورمگز، مگیران و کتابخانه نور، میتوان نیازهای عمومی پژوهش را پوشش داد.
- بسیاری از این منابع رایگان یا با هزینهای ناچیز در دسترس هستند.
- برای استفاده بهینه، بهتر است نشانی این پایگاهها در جایی ثبت و به مرور با قابلیتهای آنها آشنا شد.
- نرمافزارهای کتابخانه نور به دلیل دستهبندی موضوعی و حجم گسترده منابع، به ویژه برای پژوهشهای اسلامی بسیار مفید هستند
