به مناسبت هفته پژوهش نشست علمی با عنوان«تاثیرات فضای مجازی بر پذیرش و تعهد زوجین» با حضور استاد کاظمملکی در تاریخ 23آذر1404 در سالن اجتماعات مدرسه علمیه زینبیه آبیک برگزار شد.
در این نشست ابتدا مفاهیم فضای مجازی، تعهد و پذیرش تعریف شد. هر بستر ارتباطی در قالب شبکه های اجتماعی، پیامرسانها و وب سایتهای داخلی و خارجی را فضای مجازی میگویند. امروزه آشنایی زوجین قبل از ازدواج در این فضا رقم میخورد.
تعهد موضوع دیگری است که به قول استرنرگ(1986) در کنار ضمیمیت و رابطه جنسی، یکی از ارکان عشق به حساب میآید. تعهد به پایبندی عاطفی و اخلاقی به رابطه زوجیت و تلاش برای حفظ و تداوم آن حتی در شرایط دشوار گفته میشود. چون بحث فضای مجازی است، هر پیام و استوری و استیکر و تصویری که در فضای مجازی فرستاده میشود و هریک از زوجین نتوانند بهم نشان دهند و پنهان کنند خلاف تعهد است و به معنای پیمان شکنی است.
مفهوم بعدی پذیرش است که به معنای درک تفاوتهای یکدیگر و احترام گذاشتن به این تفاوت هاست. زوجینی که اختلاف دارند میگویند ما باهم تفاهم نداریم. تفاهم چیست؟ پذیرش تفاوت هاست. از اینکه طرف مقابلم این ویژگی را دارد حالمان بد نباشد و پذیرفته باشم. مثلا اگر طرفم درون گراست سعی نکنم او را تغییر بدهم چون ممکن نیست بلکه تلاش برای تغییر دادن طرف مقابل موجب تعارض میشود. پذیرش بی قید و شرط یکی از ارکان رضایت از زندگی است.
دبیر جلسه: فضای مجازی چطوری به پذیرش و تعهد زوجین اثر میگذارد؟
فضای مجازی مثل چاقوی دو لبه است. هم اثر مثبت دارد و هم منفی.
اثرات مثبت این فضا؛ افزایش دسترسی و برقراری رابطه برای زوجین و برداشتن موانع شغلی به وسیله این فضا، تقویت صمیمیت از طریق اشتراک گذاری تجربیات و حمایت کردن از یکدیگر از اثرات مثبت این فضاست که زوجین میتوانند از آن بهره بگیرند. حتی گاهی این فضا راهکار درمانی است برای زوجی که توان مکالمه عاشقانه ندارد میتواند با ارسال استیکر عاشقانه یا نوشتن متن عاشقانه رابطه عاطفی خود را تقویت کنند. همچنان که نیاز مرد به قدردانی از همین طریق میتواند پاسخ داده شود و صمیمیت را بالا میبرد.
صمیمیت زوجین یعنی پذیرش بی قید و شرط مثل یک دوست که چیزی را از هم پنهان نکنند بلکه هم پوشانی داشته باشند و حافظ هم باشند.
اما استفاده درست نکردن از فضای مجازی میتواند اثرات مخربی داشته باشد. از جمله اینکه؛
- عمق تعاملات زوجین را کم میکند. هر کسی سرش توی گوشی خودش هست و فرصت باهم بودن را از دست میدهند.
- خیلی از خیانت ها و مراجعه به طلاق به خاطر روابط مجازی است.
- آفت دیگر این فضا،مقایسه اجتماعی است. استوری کردن هدیه هایی که همسران برای هم میخرند توسط زوجین دیگر دیده میشود و با مقایسه وضعیت خود و رفتار همسر خود با دیگران رضایت از زندگی شان لطمه میبیند.
- ایجاد حریم خصوصی مجزا به جای مشترک و کاهش کیفیت زمان مشترک
قرآن کریم همسر را مایه تسکین معرفی میکند. حتما نیاز و دردی هست که باید توسط همسر درمان و برآورده شود.اما مقایسه کردن اجتماعی موجب میشود همسر نه تنها نتواند تسکین دردها و نیازهای همسرش باشد بلکه خودش هم رضایت از زندگی خود ندارد. از همین رو قرآن کریم مساله غض بصر را در تعاملات با نامحرم را مطرح میکند تا از خیلی از آفتها جلوگیری کند.
دبیر جلسه: راهکارهای دینی و روانشناسی برای مدیریت فضای مجازی چیست؟
- سواد رسانه ای مردم را بالا ببریم. مثلا مرد ساده ای که زنهایی با شکل و شمایل زیبا را به عنوان بلاگر و.. میبیند و دوست دارد هسرش همانگونه باشد بدون اینکه بداند بسیاری از اینها نتیجه عمل جراحی و آرایش و تنظیمات رسانه ای است و واقعیت ندارد.
- مرز دیجیتال گذاشتن در زندگی مشترک
- گفتگو کردن درباره اعتماد و شفافیت آنلاین
- استفاده مشترک از شبکه های اجتماعی با هدف رشد رابطه
- تمرکز بر رابطه حضوری
- ابراز محبت واقعی
- تقدیر و تشکر متقابل
- ایجاد مرزهای اخلاقی و رسانه ای
- تقویت هویت مشترک دینی
بنابراین تاثیر فضای مجازی بر رابطه زوجین به نحوه استفاده ایشان برمیگردد. اگر آگاهانه و با حترام به مرزها از این فضا استفاده کنند، رابطه شان مستحکم تر و منعطف تر و رضایت مند تر میشود اما در صورتی که با مقایسه و بی اعتمادی همراه شود، رابطه فرسوده تر میشود
