پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

اعتقاد به امامت، از بنيادين‌ترين اركان نظام اعتقادي شيعه و مايه تمايز آن از ساير فرقه‌هاي اسلامي است. اين پژوهش با عنوان «پيامدهاي اعتقاد به امام در برزخ و قيامت از منظر روايات» مي‌كوشد نقش و آثار اين اعتقاد را در سرنوشت انسان پس از مرگ، از لحظه احتضار تا ورود به برزخ و از آنجا تا قيامت و عبور از صراط، بر اساس آيات قرآن كريم و روايات معصومين عليهم‌السلام تبيين كند. پرسش اصلي پژوهش اين است كه اعتقاد به امام چه پيامدهايي در برزخ و قيامت براي انسان به همراه دارد و اين پيامدها چگونه در متون روايي بازتاب يافته است. روش تحقيق توصيفي ـ تحليلي است و با مراجعه به منابع معتبر قرآني، روايي و كلامي شيعه و اهل سنت، به گردآوري، دسته‌بندي و تحليل روايات مرتبط پرداخته شده است. اين پژوهش در سه فصل سازمان يافته است: فصل نخست به مفهوم‌شناسي «امام»، «برزخ» و «قيامت» اختصاص دارد؛ فصل دوم پيامدهاي اعتقاد به امام در برزخ را در محورهاي احتضار، بشارت، شادماني، آرامش، ديدار با امام، حضور در قبر، فشار قبر و سؤالات نكير و منكر بررسي مي‌كند؛ و فصل سوم پيامدهاي آن را در قيامت در چهار گفتار «هنگام رستاخيز»، «هنگام دريافت نامه عمل»، «وقت حساب» و «هنگام عبور از صراط» تحليل مي‌نمايد. دستاوردهاي پژوهش نشان مي‌دهد كه اعتقاد به امامت پيوندي سرنوشت‌ساز است كه در تمام مراحل حيات پس از مرگ تداوم مي‌يابد؛ در احتضار هراس مرگ را به شادماني تبديل مي‌كند، در برزخ فشار قبر را كاهش مي‌دهد و پاسخ به سؤالات نكير و منكر را آسان مي‌سازد، در قيامت موجب محشور شدن با امام و دريافت نامه عمل با دست راست مي‌شود، حساب‌رسي را به دست كريمانه ائمه عليهم‌السلام مي‌سپارد و عبور از صراط را با برات ولايت علي عليه‌السلام ممكن مي‌سازد. در مقابل، نبود اين اعتقاد، انسان را در تمام اين مراحل با وحشت، حسرت و عذاب روبه‌رو مي‌كند. بنابراين، شناخت امام و تبعيت از او، ضرورتي عملي و سرنوشت‌ساز است كه سعادت ابدي انسان را تضمين مي‌كند.