پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

در اين پژوهش به بررسي قاعده فقهي لاضرر پرداخته شده است .اين قاعده يكي از مهمترين قواعد فقهي است ،كه تمامي فقهاي شيعه به آن توجه خاصي داشته اند و براي روشن شدن احكام زيادي از آن استفاده كرده اند ، تا جايي كه برخي از آنها اين قاعده را يكي از پايه هاي اصول اصلي فقه شيعه مي دانند. در اين تحقيق به بررسي نظرات آيت الله سيستاني و مرحوم امام خميني و آقاي خويي در خصوص قاعده لاضرر و احكامي كه بر آن مترتب مي شود پرداخته شده است و اختلاف نظر اين بزرگواران در مسائل نو ظهور بيان گرديده است. اين پژوهش در5 فصل تبيين شده كه هر فصل شامل 3 گفتار است. در فصل اول كليت مفاهيم و اصل قاعده مورد بررسي قرار گرفته ، در فصل دوم نظر آيت الله خويي و مسائل نوظهوري كه نظر ايشان در آنها به شكل واضح بيان شده آمده است . در فصل سوم در خصوص نظر مرحوم امام و اينكه ايشان نگاه متفاوتي به قاعده لاضرر داشتند بيان شده .چرا كه ايشان نفي در قاعده را به معناي نهي سلطاني ميدانند كه اين نظريه منحصر به ايشان است.در فصل چهارم به بررسي ديدگاه آقاي سيستاني در مورد لاضرر پرداخته شده ودر فصل آخر هم به بررسي اختلافات اين نظريه ها با هم پرداخته شده و به صورت مقايسه اي در هر بند آمده است ،از اختلافاتي كه در اصل سند و متن دارند گرفته تا اختلافاتي كه بر احكام اوليه يا تعارضات ناشي از ضرر ناشي مي شود.