پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

تمكين خاص كه به معناي اطاعت زن از شوهر در موضوع مقاربت جنسي است، يكي از احكام اوليّه است كه در آثار متعددي از علما و پژوهشگران فقه و حقوق پيرامون آن سخن گفته‌شده است. قاعده لا حرج يكي از احكام ثانويه‌اي است كه همانند تمكين خاص در آثار متعددي پيرامون آن بحث و تحقيق صورت گرفته است؛ امّا نسبت به رابطۀ آن دو و همين‌طور تبيين قلمرو تمكين خاص در پرتو قاعده لا حرج كه موضوع اين پژوهش است، تاكنون اثر خاصي به رشتۀ تحرير درنيامده است؛ در حالي كه بررسي محققانۀ اين موضوع مي‌تواند زنان و شوهرانشان را با احكام و وظايفشان در خصوص موضوع تمكين خاص آشنا سازد و براي حلّ معضلات مردان و همسراني كه در خصوص مسئلۀ مقاربت جنسي با عسر و حرج مواجه شده‌اند، راه‌حل‌هاي مناسب شرعي و قانوني ارائه بنمايد. لذا اين پژوهش با روش توصيفي – تحليلي و استفاده از منابع كتابخانه ا‌ي و نرم‌افزاري، در پي بررسي اين موضوع برآمده و به اين نتيجه رسيده كه اگر يكي از زوجين يا هر دو، به دليل بيماري، انحراف جنسي، امراض مقاربتي و ... در خصوص موضوع مقاربت جنسي دچار عسر و حرج شوند، بر اساس حاكميت ادلۀ قاعده‌ي لا حرج بر ادلۀ احكام اوليه‌، همانند وجوب تمكين خاص بر همسر، لزوم مقاربت شوهر با همسر در طول چهار ماه و ممنوع بودن شوهر از ازدواج مجدد در صورت عدم بهره‌مندي از شرايط تعدد ازواج، اين احكام به‌طور مستقيم يا از طريق نفي موضوع مرتفع و منتفي خواهد بود؛ امّا ديگر احكام و حقوق زوجيت از قبيل حق مهر، حق عطوفت، حق نفقه، لزوم تمكين عام و ... تا ما دامي كه زندگي مشترك در بين زوجين پابرجاست، بر قوت خود باقي خواهند ماند.