پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

چكيده پژوهش حاضر با عنوان «رويكرد سياسي قرآن در برابر دشمنان با تأكيد بر خطاب‌هاي (يا ايهاالذين آمنوا)» كه به روش توصيفي‌ـ‌تحليلي و به‌صورت كتابخانه‌اي صورت مي‌پذيرد، در نظر دارد رويكرد سياسي قرآن نسبت به دشمنان را در اين خطاب‌ها مورد بررسي و كنكاش قرار دهد. در اين پژوهش كه در سه فصل تنظيم شده است، مسائلي نظير علل جهاد، نحوه رفتار مردم در مقابل رهبر جامعه، ملاك دوستي و روابط دوستانه مسلمانان با ساير جوامع، روش دشمنان، ضرورت دشمن‌شناسي و راهكار مقابله با دسيسه‌هاي دشمنان با استفاده از تفاسير و كتب مختلف بررسي مي‌شود. هدف اين پژوهش، تبيين اصول و راهبردهاي قرآني در مواجهه با دشمنان در دو حوزه سياست خارجي و امنيت داخلي است. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد رويكرد قرآن در اين زمينه، رويكردي چندجانبه ست. در حوزه سياست خارجي رويكردي بازدارنده دارد، ، قرآن كريم با نهي از دوستي و اطاعت از دشمنان، بر قطع رابطه و حرام بودن سلطه كفار تأكيد مي‌ورزد كه اين اصل، ضامن حفظ استقلال و هويت اسلامي جامعه است. همچنين، شناخت حيله‌ها و شگردهاي دشمن مانند تحريم اقتصادي، تهاجم فرهنگي و شايعه‌پراكني به عنوان يك ضرورت راهبردي، جوامع اسلامي را براي مقابله هوشمندانه با دشمن توانمند مي‌سازد. آيات قرآن كريم همچنين بيان مي‌دارند كه پيروي از دشمنان پيامدهايي نظير رواج ظلم، كفر، بدعاقبتي و خشم الهي به‌دنبال دارد. در حوزه امنيت و پايداري، قرآن بر حفظ آمادگي دفاعي دائمي، كسب اطلاعات از دشمن، صلابت و استقامت در نبرد، تقويت ايمان و نفي هرگونه سستي و فرار تأكيد دارد. اين آموزه‌ها كه با تكيه بر مفاهيم «جهاد» و «ياد خدا» تقويت مي‌شوند، نه تنها بنيه دفاعي، بلكه همبستگي و روحيه فردي و جمعي مسلمانان را تقويت مي‌كنند. در نتيجه، رويكرد سياسي قرآن، تركيبي از سياست بازدارندگي و تقويت توان مقاومت است. عمل به اين آموزه‌ها، جوامع اسلامي را در برابر تهديدات متنوع معاصر مصونيت مي‌بخشد. واژگان كليدي: تفسير، خطاب يا‌ ايها‌ الذين‌آمنوا، دشمن، دشمن‌شناسي، سياسي، رويكرد سياسي قرآن.