
به گزارش روابط عمومی مدرسه علمیه خواهران امام جعفر صادق علیهالسلام شاهرود،استاد حوزه، خانم فاطمه شعبانی در نشست علمی «مفهومشناسی جایگاه ام در قرآن و روایات» با اشاره به جایگاه والای مادر در فرهنگ اسلامی، اظهار کرد: مفهوم «أمّ» در آموزههای دینی، فراتر از نقش زیستی و بیولوژیکی است و ابعاد عمیق اخلاقی، معنوی، حقوقی و اجتماعی را در بر میگیرد.
خانم شعبانی با تسلیت ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا سلاماللهعلیها، به حدیث پیامبر اکرم صلیاللهعلیهوآله درباره جایگاه آن حضرت اشاره کرد و گفت: پیامبر اکرم(ص) فرمودند: «فاطِمَةُ بَضْعَةٌ مِنّی، مَنْ آذاها فَقَدْ آذانی وَمَنْ آذانی فَقَدْ آذَی الله»؛ فاطمه پاره تن من است؛ هرکس او را بیازارد، مرا آزرده و هرکس مرا بیازارد، خداوند را آزرده است.
وی با استناد به آیه ۲۳سوره اسراء، نیکی به والدین را از سفارشهای مهم قرآن کریم دانست و بیان کرد: خداوند متعال پس از فرمان به توحید، به احسان در حق پدر و مادر امر کرده است؛ موضوعی که نشاندهنده اهمیت ویژه احترام به والدین در نظام ارزشی اسلام است، در روایات نیز بر حق بیشتر مادر در برخورداری از نیکی و احترام تأکید شده که از جمله دلایل آن، دشواریهای دوران بارداری، زایمان، شیردهی و تربیت فرزند است.
این استاد حوزه در ادامه به مفهوم واژه «أمّ» در زبان عربی پرداخت و گفت: این واژه علاوه بر معنای مادر، با مفاهیمی همچون ریشه، اساس، منشأ و پناهگاه ارتباط دارد. از همین منظر، مادر در خانواده جایگاهی محوری دارد و در شکلگیری آرامش، تربیت و انسجام عاطفی اعضای خانواده نقشآفرین است.
وی با اشاره به حقوق متقابل مادر و فرزند افزود: فرزندان در دوران سالمندی و نیازمندی مادر، وظیفه حمایت مالی و عاطفی از او را بر عهده دارند و همچنین حتی در شرایطی که مادر با برخی عقاید فرزند خود موافق نیست، تا زمانی که او را به گناه دعوت نمیکند، فرزند باید معاشرت با وی را بر پایه نیکی، ادب و رفتار شایسته حفظ کند.
خانم شعبانی با تأکید بر مسئولیت تربیتی مادر خاطرنشان کرد: مادر نخستین مربی و آغوش او اولین کانون انتقال ارزشهای اخلاقی، ایمانی و عاطفی به کودک است؛ ازاینرو، نقش مادری تنها به مراقبت جسمی محدود نمیشود، بلکه در شکلگیری شخصیت و تربیت انسان نیز اهمیت اساسی دارد.
وی همچنین با اشاره به حدیث مشهور «الْجَنَّةُ تَحْتَ أَقْدَامِ الْأُمَّهَاتِ» اظهار کرد: این روایت بر اهمیت خدمت صادقانه، احترام عمیق و جلب رضایت مادر دلالت دارد و جایگاه نیکی به مادر را در مسیر سعادت معنوی انسان یادآور میشود.
این استاد حوزه در بخش دیگری از سخنان خود، به تداوم وظیفه فرزند در قبال مادر پس از وفات پرداخت و گفت: رابطه عاطفی و مسئولیت اخلاقی فرزند نسبت به مادر با درگذشت او پایان نمییابد؛ بلکه فرزندان میتوانند از طریق دعا و طلب آمرزش، عمل به وصیتها و عهدهای مادر، احترام به دوستان او و حفظ پیوندهای خویشاوندی، همچنان به وی نیکی کنند.
نشست علمی «مفهومشناسی جایگاه ام در قرآن و روایات» با هدف تبیین ابعاد مختلف جایگاه مادر در آموزههای اسلامی و همزمان با ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا سلاماللهعلیها در دهه فاطمیه برگزار شد.
