به گزارش روابط عمومی مدرسه علمیه تخصصی فاطمیه دامغان، پیش‌نشست همایش جنگ بیولوژیک با محوریت بررسی اثرات پنهان این نوع جنگ بر حوزه جمعیت و تحلیل ابعاد اخلاقی، حقوقی و علمی آن برگزار شد. این نشست با هدف تبیین ابعاد کمتر شناخته‌شده جنگ بیولوژیک و بررسی چالش‌های ناشی از پنهان‌ماندن آثار و پیامدهای آن، زمینه‌ای برای تأمل و گفت‌وگو درباره مسئولیت‌های اخلاقی و اجتماعی در حوزه علوم زیستی فراهم می‌کند.
امام وردیگفت:در این نشست، مفهوم «معماری پنهان‌کاری» به‌عنوان چارچوبی برای تحلیل دشواری شناسایی و اثبات حملات بیولوژیک بررسی شد. از آنجا که آثار برخی عوامل بیولوژیک ممکن است با تأخیر ظاهر شوند و تشخیص منشأ عمدییا طبیعییک رخداد زیستی با دشواری‌هایی همراه باشد، شناسایی و پیگیری چنین حوادثی می‌تواند با موانع علمی و حقوقی روبه‌رو شود. در همین راستا، برخی نمونه‌های تاریخی و مطالعات موردی مطرح‌شده در این حوزه،
از منظر نقش پنهان‌کاری، امکان انکار مسئولیت و دشواری دستیابی به شواهد قابل اتکا مورد بررسی قرار گرفت.
از دیگر محورهای این پیش‌نشست، تبیین تفاوت میان سیاست‌های عمومی جمعیتی و اقدامات تهاجمی علیه جمعیت بود. در این بخش، جایگاه اراده و اختیار انسان، اهمیت رضایت آگاهانه و پیامدهای اخلاقی مداخله پنهانی در فرایندهای زیستی مورد توجه قرار گرفت. همچنین، معضل «کاربرد دوگانه» در علوم زیستی و امکان استفاده از برخی دستاوردهای علمی در مسیرهای متفاوت، ضرورت تدوین سازوکارهای نظارتی و توجه جدی به مسئولیت پژوهشگران و نهادهای علمی را برجسته ساخت.
دکتر امام وردی ادامه داد:بررسی ابعاد حقوقی جنگ بیولوژیک و چالش‌های موجود در مسیر شناسایی و اثبات تخلفات نیز از موضوعات مورد توجه این نشست بود. در این زمینه، جایگاه کنوانسیون منع سلاح‌های بیولوژیک، محدودیت‌های سازوکارهای راستی‌آزمایی و دشواری اثبات عمدی‌بودن اقدامات پنهان بررسی شد. همچنین، ضرورت تقویت چارچوب‌های قانونی و اجرایی، توسعه همکاری‌های بین‌المللی و توجه به ظرفیت‌های علمی و فناورانه برای شناسایی زودهنگام تهدیدهای زیستی مورد بحث قرار گرفت.
در ادامه ایشان گفت: فناوری‌های نوظهور در علوم زیستی و ظرفیت‌ها و مخاطرات احتمالی آن‌ها در حوزه جمعیت مورد بررسی قرار گرفت. تأکید بر این موضوع، ضرورت تفکیک میان کاربردهای مشروع و مفید
فناوری‌های زیستی و امکان سوءاستفاده از آن‌ها را نشان می‌دهد. در این چارچوب، رعایت اصول اخلاق پژوهش، افزایش شفافیت، ارزیابی دقیق خطرات و نظارت متناسب بر تحقیقات حساس، از جمله ضرورت‌هایی است که می‌تواند در کاهش مخاطرات احتمالی و صیانت از سلامت و حقوق انسان‌ها نقش مؤثری داشته باشد.
در پایان دکتر امام وردی در جمع‌بندی مباحث خود گفت: سه اصل اساسی شامل تقویت نظام‌های پایش و هشدار زودهنگام، توسعه شفافیت و نظارت در پژوهش‌های زیستی و تبیین مسئولیت اخلاقی
پیش از وقوع آسیب تأکید کرد. پرداختن به این اصول، فرصتی برای بررسی نسبت میان پیشرفت علمی، امنیت زیستی، حقوق انسانی و مسئولیت اجتماعی فراهم می‌کند و بر ضرورت اتخاذ رویکردی پیشگیرانه و مسئولانه در مواجهه با تهدیدهای احتمالی تأکید دارد.
