طلبه سطح سه فقه و اصول گفت :نهاد خانواده در منظومه تربیتی اسلام، جایگاهی بنیادین دارد و بهعنوان نخستین محیط رشد انسان، نقش تعیینکنندهای در شکلگیری شخصیت، اخلاق و هویت دینی او ایفا میکند. هرگونه اختلال در این نهاد، نهتنها آرامش فردی را بر هم میزند، بلکه سلامت اجتماعی را نیز تهدید میکند. از اینرو، شناخت آسیبهایی که میتواند بنیان خانواده را متزلزل سازد، ضرورتی جدی در پژوهشهای حوزوی به شمار میرود. یکی از این آسیبها، پدیده نشوز زنان است که در منابع فقهی و تربیتی مورد توجه قرار گرفته و تحلیل آن، بهویژه از منظر فقه تربیت، میتواند زمینهساز ارائه راهکارهایی برای پیشگیری از اختلافات خانوادگی باشد. توجه به عوامل زمینهساز نشوز، همچون ضعف محبت، سوءتفاهمهای اخلاقی، مشکلات عاطفی و جنسی، و نیز نادیدهگرفتن حقوق متقابل، اهمیت پرداختن به این موضوع را دوچندان میکند. بررسی انجامشده نشان میدهد که فقه تربیت با ارائه مجموعهای از سازوکارهای فقهی و اخلاقی، توانایی پیشگیری از نشوز زنان و تقویت روابط خانوادگی را دارد. احکام الزامی مانند نفقه و تمکین، در کنار آموزههای اخلاقی همچون محبت، مدارا، حسن معاشرت و رعایت حقوق زوجین، چارچوبی فراهم میآورد که میتواند پیش از بروز اختلاف، بنیان خانواده را تقویت کند. ضرورت این پژوهش از آنجا ناشی میشود که بیتوجهی به نشوز، موجب افزایش تنشهای خانوادگی، کاهش امنیت روانی و حتی فروپاشی خانواده میشود؛ در حالی که بهرهگیری از تعالیم تربیتی اسلام، امکان پیشگیری از این آسیب را فراهم میسازد. بدین ترتیب، روشن میشود که تربیت دینیِ مبتنی بر فقه، نقشی اساسی در کاهش نشوز و ایجاد آرامش و پایداری در روابط زوجین دارد و توجه به آن، یک نیاز علمی، دینی و اجتماعی در جامعه اسلامی است.

