معاون پژوهش مؤسسه آموزش عالی حوزوی الزهراء (سلام الله علیها) تبریز، از برگزاری جلسه دفاع خانم زیبا شیخ الاسلامی، طلبه رشته فقه و اصول شهرستان تبریز، با موضوع «بررسی تطبیقی محدوده فقهی آزادیبیان از دیدگاه فریقین»در حضور اساتید داور و راهنما؛ حجج الاسلام و المسلمین جناب آقای حیدر باقری اصل و جناب آقای ناصر فروهی خبر داد.
خانم شیخ الاسلامی در ابتدای جلسه دفاعیه هدف از پژوهش خود را تبیین مبانی و حدود فقهی آزادی بیان و بررسی نقاط اشتراک و اختلاف دیدگاه‌های فقه امامیه و اهل‌سنت بیان کردند که در بررسی تطبیقی دیدگاه فقه امامیه و اهل‌سنت آشکار شد که آزادی بیان در فقه اسلامی پذیرفته شده، اما آزادی مطلق و بدون قید نیست بلکه در چارچوب شریعت، کرامت انسانی و مصالح عمومی تعریف می‌شود.
وی در ادامه افزودند بر اساس یافته‌های این پژوهش، هر دو مکتب فقهی اصل اظهار نظر، نقد، گفت‌وگو و انتقال آگاهی را در صورتی که در مسیر اصلاح فرد و جامعه باشد، می‌پذیرند؛ اما بیان‌هایی که به توهین، افترا، اضرار به دیگران، اشاعه فحشا و فساد، تشویش اذهان، اخلال در نظم عمومی یا تضعیف مبانی اعتقادی منجر شود، خارج از محدوده مشروعیت قرار می‌گیرد.در فقه امامیه نیز قواعدی همچون لاضرر و لاضرار، حرمت غیبت و بهتان، منع اشاعه فحشا، حرمت هتک مؤمن، حرمت اعانه بر اثم و حفظ نظام از مهم‌ترین مبانی محدودکننده بیان زیان‌بار به شمار می‌روند. بر این اساس، در ارزیابی یک گفتار، تنها شکل و قالب آن مورد توجه نیست، بلکه محتوا، انگیزه و آثار آن نیز اهمیت دارد.این پژوهش همچنین نشان می‌دهد که با وجود اشتراک گسترده امامیه و اهل‌سنت در اصول کلی، در برخی موضوعات از جمله ارتداد، حدود توهین به مقدسات و معیار تشخیص گفتار گمراه‌کننده تفاوت‌هایی در مبانی اجتهادی و نحوه تطبیق احکام وجود دارد.
