تبیین ویژگیهای پیامبر(ص) در وحدت جامعه اسلامی؛ از قیام لله تا تمدن نوین اسلامی
نشست علمی-پژوهشی و فرهنگی به مناسبت هفته وحدت و میلاد رسول اکرم صلوات الله علیها؛ با موضوع «تبیین ویژگیهای پیامبر اکرم(ص) در وحدت جامعه اسلامی»، بر ضرورت بررسی سیره پیامبر(ص) در چارچوب پنج اصل تمدنی مورد تأکید امام شهید تأکید شد؛ اصولی که از تحول درونی انسان و جامعه آغاز شده و در نهایت به شکلگیری تمدن نوین اسلامی میانجامد.
در این نشست بیان شد که وحدت اسلامی یک حرکت مقطعی و صرفاً سیاسی نیست، بلکه فرآیندی تمدنساز است که باید بر پایه پنج مرحله اساسی دنبال شود:
1-انقلاب سیاسی؛ قیام لله و متراکم کردن اراده مردم
نخستین گام، ایجاد تحول و انقلاب درونی است که از آن با عنوان «قیام لله» نیز یاد میشود. هدف از این مرحله، بیدارسازی و متراکم کردن اراده مردم برای آغاز یک جریان فراگیر در مسیر وحدت اسلامی است.
2-نظام اسلامی؛ حرکت بر مدار ولایت
گام دوم، شکلگیری نظام اسلامی است. برای تحقق وحدت اسلامی، جامعه باید بر مبانی مشروعیتی حرکت کند که منشأ آن خداوند است. در این نگاه، محور وحدت، ولایت است؛ چراکه ولایت میتواند عامل پیوند و اتحاد جامعه اسلامی باشد، در حالی که برداشتهای مختلف از خلافت میتواند زمینهساز اختلاف و چنددستگی شود.
3-دولت اسلامی؛ عبور از مرزبندی دولت ـ ملت به سوی امت
سومین مرحله، شکلگیری دولت اسلامی است؛ دولتی که در چشمانداز آن، عبور از ساختار صرفاً دولت ـ ملت و حرکت به سمت نظام امت و شهروند قرار دارد؛ به گونهای که هویت و جایگاه انسان در جامعه اسلامی تنها بر اساس مرزهای جغرافیایی تعریف نشود.
4-جامعه اسلامی؛ پیوند قلبی امام و امت
در مرحله چهارم، جامعه اسلامی شکل میگیرد؛ جامعهای که اساس آن تنها قوانین و ساختارهای سیاسی نیست، بلکه رابطه و اتحاد قلبی میان امام و امت اسلامی است. این پیوند میتواند زمینهساز همدلی، انسجام و حرکت مشترک مسلمانان باشد.
5-تمدن نوین اسلامی؛ مقصد نهایی حرکت
پنجمین و نهاییترین مرحله، ایجاد تمدن نوین اسلامی است. در این نگاه، چهار اصل پیشین، زیربنا و شاکله اصلی تمدنسازی اسلامی را تشکیل میدهند و بدون تحقق آنها، رسیدن به یک تمدن اسلامی پایدار و اثرگذار دشوار خواهد بود.
در جمعبندی این بحث تأکید شد که سیره پیامبر اکرم(ص) در ایجاد وحدت اسلامی را باید فراتر از توصیههای اخلاقی و اجتماعی مورد مطالعه قرار داد؛ چراکه پیامبر(ص) با ایجاد تحول در انسانها، تشکیل جامعه مؤمن، ایجاد نظام و ساختار اجتماعی و سیاسی و تقویت پیوند میان امت، الگویی جامع برای حرکت جامعه اسلامی ارائه کردند.
بر این اساس، وحدت در سیره نبوی نه یک شعار، بلکه یک مسیر تمدنی است؛ مسیری که از اصلاح و قیام انسان آغاز میشود، با شکلگیری نظام و جامعه اسلامی ادامه مییابد و در نهایت به تمدن نوین اسلامی منتهی میشود.
