به گزارش پایگاه خبر و اطلاع رسانی حوزه علمیه خواهران، معاون پژوهش مدرسه علمیه ریحانه الرسول(س) نکا از نشست علمی آسیبشناسی بصیرت دینی در تاریخ؛ از خوارج تا معاصر خبر داد.
از سلسله برنامههای «شبهای اجتماعات» در ایام محرم ،ویژه برنامه «منبر در خیابان»، سمیه آخوندی پژوهشگر و مدرس حوزه، با تبیین پیام قیام امام حسین(ع)، به بررسی عوامل شکلگیری واقعه عاشورا، نقش مردم در سرنوشت تاریخ و ضرورت بصیرت و شناخت صحیح مسیر ولایت پرداخت.
وی سخنان خود را با اشاره به هدف قیام امام حسین(ع) آغاز کرد و اظهار کرد: «امام حسین(ع) هدف حرکت خود را اصلاح امت جدش معرفی کردند. اصلاح امت، هدفی ارزشمند و روشن است؛ اما پرسش اساسی اینجاست که چگونه جامعهای که چنین دعوتی را شنیده بود، در نهایت به جایی رسید که حادثه کربلا در آن رقم خورد؟»
آخوندی با تأکید بر اینکه تحلیل عاشورا نیازمند نگاه عمیق به همه عوامل این واقعه است، افزود: «نباید تنها یک طرف ماجرا را مقصر دانست. تاریخ نشان میدهد مردم کوفه نقش مهمی در این حادثه داشتند؛ همان کسانی که دعوت کردند، نامه نوشتند و وعده همراهی دادند، اما در لحظه حساس، حضورشان را از امام دریغ کردند.»
وی ادامه داد: «مسئله فقط نوشتن نامه نبود؛ مسئله اصلی، پایبندی به عهد در زمان امتحان بود. افراد مختلفی از گروهها و جریانهای گوناگون دعوتکننده بودند، اما وقتی زمان یاری رسید، بسیاری از آنان در کنار امام نماندند.»
مدرس حوزه با اشاره به نمونههایی از شخصیتهای تاریخی مانند شبث ربعی، بیان کرد: «در برخی شخصیتها مسئلهای به نام ضعف در ملازمت با ولی دیده میشود؛ انسانهایی که گاهی در مسیر حق حرکت کردند، اما در بزنگاهها دچار تردید و تغییر مسیر شدند. همین نداشتن ثبات در همراهی با ولی، میتواند انسان را از مسیر درست جدا کند.»
آخوندی با پیوند دادن این موضوع با شرایط امروز جامعه اظهار کرد: «امروز دشمن در میدانهای مختلف تلاش میکند. وقتی در عرصه نظامی به اهداف خود نمیرسد، میدان تقابل را به عرصههای دیگری مانند جنگ روانی، رسانهای و ایجاد تردید منتقل میکند.»
وی افزود: «یکی از ابزارهای دشمن، اثرگذاری بر کسانی است که تحلیل درستی از شرایط ندارند؛ زیرا جامعهای که قدرت تحلیل خود را از دست بدهد، بیشتر در معرض شایعه، تردید و خطای محاسبه قرار میگیرد.»
پژوهشگر حوزه با اشاره به جریان خوارج تصریح کرد: «خوارج فقط یک گروه تاریخی نیستند، بلکه یک خط فکریاند که میتواند در دورههای مختلف خود را نشان دهد. ویژگی اصلی این جریان، ضعف در شناخت جایگاه امام و فاصله گرفتن از مسیر صحیح هدایت بود.»
وی نخستین آسیب این تفکر را نداشتن امامشناسی دانست و گفت: «وقتی انسان جایگاه امام را درست نشناسد، ممکن است خود را معیار حق قرار دهد و به جای حرکت در مسیر هدایت، دیگران را با برداشتهای شخصی قضاوت کند.»
آخوندی با اشاره به ویژگی دیگر خوارج بیان کرد: «این جریان دین را از منبع صحیح دریافت نمیکرد. ممکن است انسان قرآن بخواند، اما اگر از سرچشمه درست هدایت فاصله بگیرد، فهم او میتواند مسیر دیگری پیدا کند. مهم است که انسان پیام دین را از جایگاه معتبر دریافت کند.»
وی تأکید کرد: «پیامها و تحلیلها باید از مسیر درست دریافت شود؛ زیرا وقتی انسان برداشتها را از منابع غیرمعتبر بگیرد، تحلیل شخصی نیز وارد ماجرا میشود و ممکن است انسان را از حقیقت دور کند.»
مدرس حوزه با اشاره به دیگر ویژگی جریان خوارج اظهار کرد: «گاهی انسان حتی زمانی که حق برایش روشن میشود، به دلیل حفظ جایگاه، موقعیت یا نگاه شخصی، بر موضع خود پافشاری میکند و حاضر نیست مسیر اصلاح را بپذیرد.»
وی با بیان اینکه این آسیبها محدود به گذشته نیست، افزود: «اگر به جامعه امروز نگاه کنیم، میبینیم که همان خط فکری میتواند در قالبهای جدید ظهور کند؛ زمانی امیرالمؤمنین(ع) متهم میشد و امروز نیز ممکن است جایگاه ولی جامعه هدف تهمت و بیاعتمادی قرار گیرد.»
آخوندی با تأکید بر ضرورت نقد همراه با مبنا گفت: «نقد زمانی سازنده است که بر پایه شناخت، منطق و آگاهی باشد. ایجاد التهاب و هیجان بدون پشتوانه تحلیلی، جامعه را از مسیر درست دور میکند.»
وی ادامه داد: «نباید تصور کنیم چیزی را که ولی جامعه با اشراف و شناخت دنبال میکند، ما با اطلاعات محدود خود بهتر تشخیص میدهیم. راه درست این است که مبانی را بشناسیم و نگاه خود را بر اساس معیارهای صحیح تنظیم کنیم.»
پژوهشگر حوزه در پایان با اشاره به تلاش دشمن برای ایجاد ناامیدی و اختلاف خاطرنشان کرد: «وظیفه ما این است که در جامعه امید ایجاد کنیم، در جبهه خودی شکاف ایجاد نکنیم و زمینه بصیرتافزایی را در خانوادهها و جمعهای اجتماعی فراهم کنیم. همیشه و همه جا، فصلالخطاب، مسیر هدایت جامعه است و باید چشم و گوشمان به معیار درست باشد.»
