بسم الله الرحمن الرحیم
نشست پژوهشی با عنوان جنگ تحمیلی سوم و کارآمدی نظام اسلام در فضای مجازی ایتا برگزار شد . دراین نشست استاد موحدی ابتدا به تفاوتهای «حکومت اسلامی» و «نظام اسلامی» پرداختند .اینکه حکومت اسلامی و نظام اسلامی یکی نیستند. حکومت اسلامی تنها به معنای این است که در ظاهر عنوان یا شکل حکومت اسلامی باشد؛ اما ممکن است کل ساختار جامعه بر اساس اسلام بنا نشده باشد. در این نگاه، کشورهایی مثل قطر، امارات، عربستان، ترکیه و آذربایجان ممکن است نام یا ظاهر اسلامی داشته باشند، اما از نظر محتوای اجتماعی و شیوه حکمرانی، لزوماً بر پایهی کامل اسلام اداره نشوند. در مقابل، نظام اسلامی یعنی اسلام فقط در سطح حکومت نباشد، بلکه در بطن جامعه وارد شود: قوانین، ساختارها و منطق مشروعیت باید از اسلام تغذیه کند، نه فقط برخی نمادهای دینی یا عنوان رسمی حکومت.
جمهوری اسلامی به عنوان نمونهی نظام اسلامی
در ادامه، جمهوری اسلامی ایران به عنوان نمونهی واقعی یک نظام اسلامی معرفی میشود.ایشان تأکید میکند این نظام صرفاً یک حکومت با نام اسلامی نیست؛ بلکه ساختاری است که در آن اسلامیت و جمهوریت در کنار هم قرار دارند و مبنای ادارهی کشور را تشکیل میدهند. یکی از ارکان مهم نظام اسلامی از نگاه سخنران، ولایت فقیه است. او ولایت فقیه را رکن مشروعیت معرفی میکند و معتقد است بدون آن، احکام و تصمیمات صادرشده اعتبار شرعی نخواهند داشت. در این چارچوب، ولایت فقیه فقط یک عنصر سیاسی یا مدیریتی نیست؛ بلکه اساس اتصال نظام به مشروعیت دینی و الهی محسوب میشود.
نسبت جمهوریت و اسلامیت: پیوند حقالله و حقالناس
یکی دیگر از مفاهیم کلیدی، ترکیب «جمهوریت و اسلامیت» است. در نگاه سخنران، جمهوریت و اسلامیت در یک تعارض ذاتی نیستند و خواست مردم و خواست خدا در یک مسیر قرار میگیرند. همچنین با ارجاع به امام خمینی(ره) مطرح میشود که ارادهی مردم در چارچوب نظام اسلامی میتواند به نحوی تجلی ارادهی الهی باشد.
همچنین اشاره کردند به مفهوم «نظام انقلابی» ؛ مفهومی که گفته میشود رهبر انقلاب در سال ۱۳۹۷ برای بهروزرسانی گفتمان و نشان دادن توان دین در ادارهی حیات اجتماعی بشر مطرح کردند
این نظریه در برابر برخی نظریههای جهانی قرار میگیرد و میخواهد نشان دهد دین فقط برای فرد و عبادت نیست، بلکه در عرصهی حکمرانی و ادارهی جامعه نیز کارآمد است.یعنی «نظام انقلابی» به عنوان نوآوری برای حکمرانی است.
پیوند با بحث جهانی: دولت-ملت و نهضت/نظام انقلابی
نقطه شروع بحث در این بخش با مقایسه دولت-ملت و نهضت انقلابی است. برخی دیدگاهها جمهوری اسلامی را در انتخاب میان این دو چارچوب میبینند، اماایشان تأکید میکند نظام جمهوری اسلامی این دو را در تضاد نمیداند؛ بلکه معتقد است ساختار حکمرانی و آرمان اسلامی/انقلابی جداییناپذیر هستند.
انقلاب دائمی: پیوند عمیق حاکمیت و مردم
استاد موحدی «انقلاب دائمی» را به معنای پیوند عمیق بین حاکمیت و مردم توضیح میدهد؛ به طوری که هیچکدام اجازه آسیبزدن به دیگری را ندارند. این پیوند، ریشه در گفتمان انقلابی دارد و در جامعه گسترش پیدا کرده است
کارآمدی و تابآوری: وحدت اجتماعی و گفتمان اسلامی
کارآمدی نظام صرفاً به مدیریت اقتصادی یا اداری محدود نیست، بلکه عمدتاً در ایجاد وحدت اجتماعی و تولید/حفظ گفتمان اسلامی دیده میشود. حتی هنگام مواجهه با بحرانها یا تهدیدهای خارجی (مثل اشاره به حادثه/تهدیدی نظیر حمله به عینالاسد)، سخنران دلیل پایداری را همین وحدت و پشتوانهی گفتمانی معرفی میکند.
تلفیق حقالناس و حقالله: مقاومت مردم در دفاع از کشور
در نهایت، ایشان به این نکته اشاره کردند که کارآمدی نظام را با تلفیق حقالناس و حقالله نیز پیوند میدهد. همچنین میان مفاهیم «وطن» و «جمهوری اسلامی» ارتباط برقرار میشود تا نتیجه آن شکلگیری مقاومت مردم در دفاع از کشور باشد؛ مقاومتی که هم جنبه اجتماعی دارد و هم جنبه معنوی/الهی.
