تأثیر تضمین در گستره معنایی تفسیر ایات قران کریم

شناسه محتوا : 52048

1405/09/01

تعداد بازدید : 4

علم نحو با تركيب و اساليب خود يكي از مؤثرترين عوامل رمزگشاي قرآن است. تضمين نحوي، كه آن را تضمين بياني و لغوي نيز ناميده اند، يكي از فنون ايجازگويي بوده و جوابگوي بسياري از تنگناهاي نحوي و معنايي مي باشد. در فرايند تضمين، لفظ اول در معناي اصلي خود باقي مانده و معناي لفظي ديگر به عنوان قيد (حال) در كلام در تقدير گرفته مي شود. عدم جواز ذكر لفظ دوم و لزوم اراده هر دو معنا، تضمين را از مجاز، كنايه و تناقض جدا مي سازد. با اين هنر مي توان معناي يك كلمه را در واژه ي ديگر اشراب كرد و كالم را از مشكالتي چون كاربرد نامتناسب حروف جر در متعدي سازي، و پذيرش مفعول در فعل الزم رهايي بخشيد. بنا بر نظر اكثر نحويان، تضمين قياسي و از نوع استعمال معناي حقيقي بوده و در قرآن مصاديق زيادي دارد. با وجود اختالف نظرهاي بصري و كوفي، گستره لفظي تضمين تمامي انواع كلمه (اسم، فعل و حرف) را در بر مي گيرد. گستره معنايي تضمين نيز پهناي وسيعي داشته و هر چهار پهنه ترادف، توسعه، تضييق و تضاد را شامل مي شود. بررسي مصاديق تضمين نشان مي دهد: در گستره ترادف )مانند لطف و احسان( نيازي به جستجوي عالقات بين دو معناي مضمن و مضمّن فيه نيست و تأثير خاصي در تفسير ندارد؛ در بخش توسعه )مانند قول و اذن(، تضييق )همچون ايمان و اعتراف( و تضاد )مثل جاء و قال(، حتماً نيازمند عالقات و تناسبات موجود در بحث مجاز بوده و بدون آن تضمين قابل قبول نخواهد بود. اين سه گستره تضمين را تحت تأثير خود قرار مي دهند. تأثير اين گستره ها در تفسير، مخصوصاً در آياتاالحكام، قابل توجه و تأمل است.
پدیدآورندگان
  • : سطح3
  • : تفسير و علوم قرآن
  • : قم
  • : قم
  • : قم - قم - مرکز آموزش های غیرحضوری