پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

چكيده جهان‌بيني توحيدي به عنوان مبناي شناخت و عمل انساني، نظام اخلاقي جامعه را بر پايه بندگي الهي استوار مي‌سازد. بررسي ديدگاه آيت‌الله جوادي آملي نشان مي‌دهد كه توحيدباوري فراتر از اعتقاد نظري، نيروي محركي عملي است كه تمام ابعاد زندگي را تحت تأثير قرار مي‌دهد، مشكلات اجتماعي را كاهش داده و جامعه را به سوي سعادت حقيقي و مدينه فاضله هدايت مي‌كند. اين باور با آميزه‌اي از شناخت، تصديق قلبي، اقرار زباني و التزام عملي، وجدان اخلاقي و مسئوليت‌پذيري را تقويت كرده و فرد را به عنصري عدالت‌خواه و اخلاق‌مدار تبديل مي‌نمايد. آيت‌الله جوادي آملي در تفسير تسنيم، توحيدباوري را عامل كليدي رشد فضائل اخلاقي بينشي (مانند تقوا، اخلاص، توكل و صداقت)، كنشي (مانند ايثار) و گرايشي (مانند خوف از خداوند و رضا به قضا و قدر الهي) مي‌داند كه اين فضائل با ايجاد پايبندي به حقوق متقابل، عدالت، همدلي، همبستگي و مبارزه با فساد، اخلاق اجتماعي را ارتقا مي‌بخشد. توحيدباوري موجب كاهش رذائل بينشي همچون: حقد، نفاق، حسد و رذايل كنشي بخل، احتكار و كسالت و رذايل گرايشي همچون: حب دنيا، ياس از رحمت خداوند را كاهش يا ريشه‌كن مي‌شود ؛ و با اصلاح نگرش به دنيا به عنوان عرصه‌اي گذرا، راه نفوذ رذائل را مسدود كرده و روابط اجتماعي را بر پايه محبت، همكاري، انصاف و بخشش بنا مي‌نهد. در نهايت، توحيدباوري با تصحيح رابطه انسان با خداوند و عالم ماده، زمينه‌ساز جامعه‌اي سالم، عادل و متعالي است كه در آن كمال معنوي و رشد اخلاقي همزمان محقق مي‌گردد. كليدواژه‌ها: توحيدباوري، اخلاق اجتماعي، آيت الله جوادي آملي ، تفسير تسنيم.