پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

موضوع اين پژوهش «نقش آموزه مهدويت در حل بحران بي‌معنايي زندگي و معنا‌بخشي به آن» است و مسئلۀ اين پژوهش، تبيين چگونگي مواجهه با بحران پوچ‌انگاري و اضطراب وجودي انسان معاصر و نحوۀ بازتوليد معنا در زندگي فردي و اجتماعي از طريق آموزۀ مهدويت در ساحت‌هاي بينشي، گرايشي و كنشي است. در پاسخ به مسئلۀ فوق و با توجه به ابعاد مسئله، اين رساله با روش توصيفي‌ـ‌تحليلي و با تكيه بر منابع كتابخانه‌اي، فلسفي، كلامي و روايي، و با هدف ارائۀ پاسخي مستند و علمي به مسئله و اثبات فرضيۀ «ظرفيت بنيادين آموزۀ مهدويت در رفع بحران بي‌معنايي از رهگذر اميدآفريني، ايت‌مندي تاريخ، پيوند با امام حيّ و مسئوليت‌پذيريِ مبتني بر انتظار پويا» و نقد فرضيۀ رقيب (صرفاً آينده‌نگرانه، منفعلانه و انتزاعي‌بودن باورهاي منجي‌گرايانه)، در قالب چهار فصل تدوين شده است: فصل اول به بيان مفاهيم (طرح تحقيق) و كليات (مباحث مقدماتي) اختصاص يافته كه طي آن علاوه بر تبيين مفاهيم اصلي، موضوعاتي چون: مفهوم‌شناسي معناي زندگي، ريشه‌ها و عوامل پيدايش بحران بي‌معنايي و نهيليسم در دوران مدرن، پيشينۀ تاريخي و كلامي باور به منجي موعود در اسلام و تشيع، و اصول حاكم بر جهان‌بيني اسلامي در باب غايت‌مندي آفرينش مورد بررسي قرار گرفته است. يافته‌هاي فصل دوم (ساحت بينشي و معرفتي) اين است كه آموزۀ مهدويت با ترسيم غايتي حكيمانه براي تاريخ و هستي، تصادف و پوچي را از جهان نفي مي‌كند؛ همچنين با اثبات استمرار هدايت الهي و حاكميت نهايي حق و عدالت، تصويري عقلاني و منسجم از نظام آفرينش ارائه داده و به رنج‌ها، تلاش‌ها و مسير زندگي انسان، توجيه معرفتي و معناي ژرف مي‌بخشد. نتايج حاصل از فصل سوم (ساحت گرايشي و عاطفي‌ـ‌رواني) اين است كه باور به مهدويت از طريق پيوند قلبي با امام حيّ(عج)، احساس رهاشدگي، بي‌پناهي و تنهايي وجودي انسان معاصر را برطرف مي‌سازد. در اين بعد، اميد راستين به آينده‌اي روشن جايگزين يأس و افسردگي گشته، تاب‌آوري رواني فرد در مواجهه با ابتلائات افزايش مي‌يابد و به حيات دروني انسان نشاط، اطمينان و آرامش پايدار اعطا مي‌شود. يافته‌هاي فصل چهارم (ساحت كنشي و رفتاري) اين است كه آموزۀ مهدويت از طريق بازتعريف مفهوم «انتظار» به عنوان يك آمادگي فعال و مسئولانه، انسان را از انفعال و سكون خارج كرده و به سمت خودسازي اخلاقي، اصلاح‌گري اجتماعي و مشاركت در زمينه‌سازي عدالت سوق مي‌دهد؛ در نتيجه، زيست روزمره و رفتارهاي فردي و اجتماعي مؤمنان به هدفي آرماني و جهاني پيوند خورده و پويايي و معناداري رفتاري تحقق مي‌يابد.