بازنمایی کلیشه های جنسیتی و مواجهه با ان بر اساس مبانی اسلام
پژوهش حاضر با هدف تبيين بازنمايي كليشههاي جنسيتي و ارائه الگوي مواجهه با آن بر اساس مباني اسلام انجام شده است. مسئله اصلي پژوهش، تمايز ميان تفاوتهاي تكويني زن و مرد و كليشههاي فرهنگي و تبعيضآميزي است كه در گفتمان اجتماعي و برخي برداشتهاي رايج به دين نسبت داده ميشوند. اين پژوهش با رويكردي ميانرشتهاي، ضمن بهرهگيري از مباني جامعهشناسي جنسيت و مطالعات فرهنگي، تلاش كرده است با اتكا به قرآن كريم، روايات، سيره معصومان (عليهم السلام) و آراي انديشمندان اسلامي، چارچوبي بومي براي تبيين و نقد كليشههاي جنسيتي ارائه دهد. روش تحقيق، كيفي و از نوع توصيفي ـ تبييني است و دادهها از طريق مطالعه كتابخانهاي، بررسي اسناد، متون ديني، منابع علمي و فيشبرداري گردآوري و تحليل شدهاند. يافتههاي پژوهش نشان ميدهد كه بخش قابل توجهي از كليشههاي جنسيتي رايج، برخاسته از عرف، سنتهاي تاريخي، بازنماييهاي نادرست و برداشتهاي غيرروشمند از متون ديني است و با مباني اصيل اسلام همخواني ندارد. همچنين نتايج بيانگر آن است كه اسلام با تأكيد بر كرامت ذاتي انسان، عدالت، عقلانيت و عامليت هر دو جنس، تفاوتهاي زن و مرد را در چارچوب اصل مكمليت تبيين ميكند و هرگونه برتري ذاتي يا تبعيض مبتني بر جنسيت را نفي مينمايد. پژوهش حاضر نشان ميدهد كه تفكيك ميان تفاوتهاي تكويني و كليشههاي فرهنگي، شرط اساسي فهم صحيح آموزههاي اسلامي و اصلاح نگرشهاي اجتماعي است. بر اين اساس، مواجهه مؤثر با كليشههاي جنسيتي مستلزم بازخواني اجتهادي متون ديني، اصلاح بازنماييهاي رسانهاي، بازنگري در نظام آموزشي و تقويت گفتمان كرامتمحور در سياستگذاريهاي فرهنگي است. دستاورد اين پژوهش، ارائه چارچوبي نظري مبتني بر مباني اسلامي براي تبيين، نقد و اصلاح كليشههاي جنسيتي است كه ميتواند در توسعه ادبيات علمي، ارتقاي عدالت جنسيتي، تحكيم بنيان خانواده و بهبود سياستگذاريهاي فرهنگي و آموزشي در جامعه اسلامي مورد استفاده قرار گيرد.
- : سطح3
- : مطالعات اسلامي زنان
- : تهران
- : تهران
- : تهران - تهران - مدرسه علمیه تخصصی رفیعة المصطفی «علیها السلام»
