پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

يكي از موضوعات مهم كلامي كه در عصر ظهور رخ مي‌دهد، موضوع رجعت است. پيش تر ميان انديشمندان شيعه در خصوص رجعت اختلاف چشمگيري ديده نمي‌شد، اما اخيراً آيت‌الله محمد سند ديدگاه‌هايي مطرح كرده‌اند كه تا حدي با نظر مشهور علماي شيعه متفاوت است. با توجه به اجماع نويسندگان شيعه در اين باره، علامه محمدحسين طباطبائي به‌عنوان‌ يكي از برجسته‌ترين علماي معاصر به نمايندگي از ديدگاه رايج علماي شيعه انتخاب‌شده تا آراي ايشان با نظرات آيت‌الله سند مقايسه گردد. هدف، استخراج نقاط اشتراك، تفاوت‌ها و مسائل مغفول مانده و ارائه آن‌ به پژوهشگران است.علامه طباطبائي و آيت‌الله سند در چند محور با يكديگر اتفاق‌نظر دارند. ازجمله تعريف رجعت كه عده‌اي از مومنان و ستمگران خالص بازگشت خواهند كرد، اين برانگيخته شدن قبل از برپايي روز رستاخيز مي‌باشد و در دوران رجعت همه‌ي پيامبران و ائمه(ع) در وقت ظهور حضرت عصر(عج) بازگشت مي‌كنند. هر دو استاد با استفاده از مشابهت ميان رجعت و معاد تحقق رجعت را ثابت مي‌كنند و يكي از ادله‌ي رجعت در امت اسلامي را تحقق آن در امت‌هاي گذشته مي‌دانند.از ديدگاه اين دو استاد يكي از بااهميت‌ترين هدف‌هاي رجعت انتقام از ستمكاران و شادكامي مؤمنين درهمين جهان و قبل از روز قيامت است. اين دوعالم در موضوعات عموميت رجعت، تك‌مرحله‌اي و چند مرتبه اي رجعت و همين‌طور در مستند قراردادن آيه‌اي از قرآن براي اثبات رجعت باهمديگر اختلاف‌نظر دارند. از ديدگاه‌هاي خاص آيت‌الله سند ارتباط رجعت با نبوت و امامت مي باشد. به نظر استاد شناخت جايگاه امامت بدون معرفت درست موضوع رجعت ناتمام مي‌باشد. همچنين به مسئله مهدويت و رجعتِ تمامي امامان معصوم (ع) و اين كه دوازده مهدي عيناً همين ائمه‌ي اطهارند، معتقد است. روش اين پژوهش كتابخانه‌اي بوده و درآن از آراي مفسران و انديشمندان ديگر در حوزه علوم قرآني بهره گرفته‌شده است.