پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

اين پژوهش با هدف شناسايي و تبيين شاخص‌هاي «انسان متعالي» از منظر قرآن كريم، با تكيه‌بر تفاسير و انديشه‌هاي دو متفكر برجسته قرآني— علامه طباطبايي و آيت‌الله جوادي آملي—انجام شدهاست. انسان متعالي در اين پژوهش به‌عنوان الگويي الهام گرفته از آيات قرآني و تبيين‌هاي عرفاني-عقلاني آنان، در محورهايي همچون توحيد پذيري، عدالت‌جويي، اخلاق‌مداري، عقلانيت، رشد معنوي، مسئوليت‌پذيري اجتماعي و پيوند جامعه‌محوري در نظر گرفته‌شده است. روش تحقيق به‌صورت كيفي و تحليلي-تفسيري است و داده‌ها عمدتاً از منابع اوليه تفاسير «الميزان» و «تسنيم» و ساير آثار فكري اين دو انديشمند استخراج و مورد تحليل مضمون‌محور قرار گرفته‌اند. يافته‌ها نشانمي‌دهد كه انسان متعالي در چشمانداز قرآنيِ طباطبايي و جواديآملي، موجودي است كه در عين پايبندي به عقل و وحي، در مسير تكامل وجودي خود سير مي‌كند و از طريق تقواي عملي، پاكي باطن و تعامل اخلاقي با ديگران، به كمال نزديك مي‌شود. اين پژوهش با تأكيد بر وحدت منظر قرآني در تبيين انسان، در عين تفاوت‌هاي روش‌شناختي و تأكيدي ميان دو متفكر، نشانمي‌دهد كه هر دو آنان انسان متعالي را نتيجه هماهنگي عميق ميان وحي الهي و عقل سليم مي‌دانند. اين چكيده‌نگاري مي‌تواند زمينه‌ساز بازتعريف هويت انسان مسلمان در عصر حاضر و همچنين طراحي الگوهاي تربيتي و اجتماعي مبتني بر قرآن باشد.