پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

مفهوم مقاومت در قرآن كريم به‌عنوان يك اصل فطري و الهي، جايگاهي بنيادين در حيات فردي و اجتماعي مسلمانان دارد. بررسي آيات قرآن و تفسيرهاي معاصر نشان مي‌دهد كه مقاومت نه تنها به‌مثابه يك فضيلت اخلاقي، بلكه به‌عنوان يك نيروي محرك در تحولات اجتماعي، فرهنگي، سياسي و اقتصادي عمل مي‌كند. در بعد فردي، مقاومت عامل پايداري انسان در برابر وسوسه‌ها و سختي‌هاي زندگي است؛ اما كاركردهاي اجتماعي آن فراتر رفته و به اصلاح وضعيت جوامع اسلامي و بازآفريني روحيه استقامت جمعي مي‌انجامد. در حوزه فرهنگي، مقاومت به انسجام اجتماعي، تقويت همبستگي، گسترش فرهنگ تعاون و بازسازي هويت جمعي كمك مي‌كند. در عرصه سياسي و امنيتي نيز مقاومت زمينه تحكيم هويت ديني و ملي را فراهم ساخته و ابزار مقابله با سلطه‌جويي و ظلم به شمار مي‌رود. افزون بر اين، در عرصه اقتصادي، فرهنگ مقاومت موجب خودكفايي، شكوفايي توليد، كاهش وابستگي و ارتقاي سطح معيشت جامعه مي‌شود. بررسي جايگاه مقاومت در قرآن كريم نشان مي‌دهد كه اين اصل، نه صرفاً يك واكنش مقطعي در برابر بحران‌ها، بلكه راهبردي پايدار براي ساخت جامعه‌اي متكي بر ايمان، عدالت و عزت است. تحليل كاركردهاي گوناگون مقاومت، امكان فهم عميق‌تر از نقش آن در زندگي معاصر مسلمانان را فراهم كرده و افق‌هايي نو براي حل چالش‌هاي تربيتي، اجتماعي، سياسي و اقتصادي پيش روي جوامع اسلامي مي‌گشايد. بدين ترتيب، توجه به آموزه مقاومت در قرآن، نه فقط بازخواني يك مفهوم تاريخي، بلكه ضرورتي براي احياي توانمندي‌هاي تمدني مسلمانان در جهان كنوني است.