پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

7 چكيده يكي از چالش برانگيزترين موضوعات اجتماعي در جوامع انساني، مسئله حقوق و تكاليف زنان است كه همواره محل اختلاف نظر مكاتب فكري و تفسيرهاي ديني بوده است.پژوهش حاضر با هدف بررسي تطبيقي حقوق و تكاليف زنان در دو تفسير مهم و اثرگذار، يعني الميزان از علامه طباطبايي و المنار از شيخ محمد عبده و رشيد رضا، انجام شده است.روش تحقيق، توصيفي-تحليلي بوده و اطلاعات از طريق مطالعات كتابخانهاي گرد آوري و با استفاده از روش تحليل محتواي كيفي مورد پردازش قرار گرفته است.در تفسير الميزان، علامه طباطبايي با رويكردي عقلاني و جامع، جايگاه زن را همسنگ مرد در انسانيت، مسئوليتپذيري، و دستيابي به پاداشهاي اخروي ميداند.وي به صراحت با ديدگاههاي تحقيرآميز پيش از اسلام و حتي برخي گرايشهاي يهودي و مسيحي درباره زن مخالفت ميورزد و بر تساوي ارزش انساني زن و مرد تأكيد دارد.در مقابل، تفسير المنار نيز با نگاهي مصلحت انديشانه و اصلاح طلبانه، زن را داراي شأن انساني مستقل دانسته و به لزوم آموزش، توانمندسازي و مشاركت اجتماعي او تأكيد ميورزد.يافتههاي تحقيق نشان ميدهد كه هر دو تفسير، با وجود تفاوتهاي مذهبي و روش شناختي، در اصل بر تساوي زن و مرد در كرامت انساني و مسئوليتهاي اجتماعي تأكيد دارند.اين نگاه ميتواند گامي مؤثر در بازسازي نگرش جوامع اسلامي نسبت به حقوق زنان و تحقق عدالت جنسيتي باشد