پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

جهاد تبيين يكي از مفاهيم كليدي و راهبردي در گفتمان ديني و انقلابي معاصر به شمار مي‌رود كه با تأكيد رهبر معظم انقلاب اسلامي، به‌عنوان يك وظيفه عمومي، به‌ويژه براي نخبگان ديني و حوزويان، مطرح شده است. اين پژوهش با هدف بررسي مفهوم فقهي جهاد تبيين و تبيين اولويت‌هاي روحانيت در دو عرصه‌ي اصلي احكام و اعتقادات ديني، و همچنين عرصه‌ي انقلاب اسلامي و مسائل اجتماعي، تدوين شده است. سؤال اصلي تحقيق آن است كه جهاد تبيين در منطق فقهي چه جايگاهي دارد و روحانيت در تحقق اين وظيفه خطير، چه محورهايي را بايد در اولويت قرار دهد؟ ضرورت اين پژوهش از آن‌جا ناشي مي‌شود كه با گسترش جنگ نرم، تحريف واقعيات، و هجمه به ارزش‌هاي ديني و انقلابي، نياز به بازتوليد محتواي اصيل و تبيين دقيق معارف در جامعه به‌شدت احساس مي‌شود. در اين ميان، روحانيت به‌عنوان پيش‌قراول تبيين، نقشي بي‌بديل دارد و روشن ساختن عرصه‌هاي اولويت‌دار براي اين قشر، مي‌تواند موجب ارتقاء كيفيت جهاد تبيين گردد. روش اين تحقيق توصيفي‌تحليلي است كه با بهره‌گيري از منابع كتابخانه‌اي، اسناد بالادستي، بيانات رهبري، متون فقهي و نيز بررسي تطبيقي برخي عملكردهاي ميداني روحانيت، به تحليل موضوع پرداخته مي‌شود. نتايج تحقيق نشان مي‌دهد كه جهاد تبيين در فقه اسلامي، ذيل عناويني چون «امر به معروف»، «ابلاغ رسالت»، و «دفع شبهات» قابل تحليل است و در حوزه احكام و اعتقادات، اولويت با تبيين مباني توحيد، امامت، معاد و نيز پاسخ به شبهات مربوط به فقه عبادي و اجتماعي است. همچنين در حوزه انقلاب اسلامي و مسائل اجتماعي، روحانيت بايد به تبيين مشروعيت نظام، نقش ولايت فقيه، و تحليل وقايع تاريخي مانند دفاع مقدس، فتنه‌ها و جريان‌هاي تحريف‌گر اهتمام ورزد