پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

پايبندي به اصول عقلانيت از تمايزات منحصر به فرد انسان از حيوان است و همواره از سوي قرآن و انبياء مورد دعوت واقع‌شده است. اگرچه زندگي انسان مبتني بر توسل بر ابزار عقل است؛ وليكن انسان‌ها در كاربست آن دچار مشكل مي‌گردد . اگر در قرآن و اسلام، تدبّر و تأمل كافي به عمل آيد و دَرب حجره دل، گشوده و روزنه هاي آن باز شود، نور عقلانيت قرآن بر دل انسان مي تابد و خواهد دانست كه قرآن در مرحله نخست، عقلانيت مردم را بارور ساخته و والاترين ارزش را در تعقّل و تدبّر دانسته و به مناسبت هاي مختلف به اين موضوع تصريح كرده است. ازاين‌رو بازخواني آيات قرآن با رويكرد تفسير تسنيم از اهداف اين تحقيق است. اين تحقيق با روش كتابخانه‌اي و تحليل محتوا مبتني بر مصاديق علمي تعقل در قرآن رسيدن به شناخت عميق خداوند، آفرينش جهان و حكمت‌هاي الهي است و براي فهم علوم طبيعي و مادي به انسان كمك مي‌كند تا به درك عميق‌تري از نظم جهاني، توحيد و كمال اخلاق و معنويت، عدالت و سعادت راهنمايي مي‌كند. تعقل در توحيد و درك مفهوم ربوبيت الهي نيز از مهم‌ترين مصاديق عملي تعقل در قرآن است. انسان با تفكر و تعقل در آيات قرآن به درك بهتر رابطه خود با خداوند و نظام آفرينش پي مي‌برد و در نهايت به تحقق توحيد عملي دست مي‌يابد. اين توحيد عملي به معناي اعتماد به خداوند و رسيدن به كمال اخلاقي هدايت مي‌كند و به تقويت ايمان، اخلاق، عدالت و سعادت راهنمايي مي‌كند. واژگان كليدي: مصاديق، تعقل علمي، تعقل عملي، تفسير تسنيم، جوادي‌آملي.