پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

يكي از چالش‌هاي اساسي در علوم قرآني، فهم و تفسير آيات الهي است؛ فرآيندي پيچيده كه به‌دليل تنوع مباني و روش‌هاي تفسيري، همواره با اختلاف ديدگاه‌ها و برداشت‌هاي گوناگون همراه بوده است. آيت‌الله جوادي آملي در تفسير ارزشمند «تسنيم» با تلفيق سه روش تفسيري نقلي، اجتهادي (عقلي) و عرفاني، درصدد ارائه الگويي منسجم و متوازن براي فهم قرآن كريم برآمده است. پژوهش حاضر با هدف بررسي اعتبار و كاربرد اين سه روش در تفسير تسنيم انجام شده و مي‌كوشد جايگاه، مباني معرفت‌شناختي، روش‌شناختي و نحوه كاربرد هر يك را تبيين كند. پرسش اصلي پژوهش اين است كه اعتبار و كاربرد روش‌هاي تفسيري آيت‌الله جوادي آملي در تفسير تسنيم چيست؟ همچنين، پرسش‌هاي فرعي به بررسي مستقل روش‌هاي نقلي، اجتهادي و عرفاني اختصاص يافته‌اند. اين پژوهش با روش توصيفي ـ تحليلي و با بهره‌گيري از داده‌هاي كتابخانه‌اي انجام شده و منابع تفسيري، حديثي و آثار مرتبط با مباني تفسيري آيت‌الله جوادي آملي مورد بررسي قرار گرفته است. نوآوري تحقيق در ارائه تحليلي جامع و ساختارمند از شيوه‌هاي تفسيري ايشان در تسنيم است كه مي‌تواند الگويي روش‌شناختي براي مطالعات قرآني معاصر فراهم آورد. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه رويكرد تلفيقي تسنيم، ضمن برخورداري از غناي محتوايي، از انسجام روش‌شناختي نيز برخوردار است و قابليت الگوشدن براي تفسير جامع قرآن را دارد؛ الگويي كه با ايجاد توازن ميان عقل، نقل و شهود، زمينه فهم عميق‌تر وحي الهي را فراهم مي‌سازد.