پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

انسان به دليل سعادت‌طلبي و مدني بالطبع‌ بودن، نيازمند الگوي زيست اجتماعي مبتني بر نيازهاي حقيقي و ساختار وجود خويش است. قرآن‌‌، به‌ويژه درآيه‌ي71 سوره‌ي برائت، بيانگر اين الگوست. اين آيه، كه جامع‌ترين و موجزترين آيه در ترسيم جامعه‌ي مطلوب است، ابتدا به انگيزه‌ي تعهّدآور و عمل‌آفرين ايمان، به‌عنوان خاستگاه زيست اجتماعي مطلوب و سپس، اهمّ مؤلفه‌هاي زيست اجتماعي مطلوب، كه متضمّن جميع اعمال صالحند، و در انتها، در قالب اوصاف رحمت، عزّت و حكمت خدا به فرجام نيك اين سبك زندگي اشاره مي‌كند. نتايج پژوهش نشان مي‌دهد برپايه‌ي تفسير آيت‌الله‌خامنه‌اي از آيات الهي، به‌ويژه اين آيه و نظر به ساير تفاسير، زيست اجتماعي مطلوب داراي دو بعد است: بعد دروني، كه بيشتر به جنبه‌‌هاي عقيدتي و عاطفي، با هدف ارتقاي كيفيت روابط انساني‌ نظر دارد و شامل مؤلفه‌هاي: ايمان جمعي آگاهانه و متعهّدانه، تقواي جمعي و امر به معروف و نهي از منكر همگاني است، اين بعد، با ايجاد پايه‌هاي بينشي براي روابط اجتماعي متعهّدانه، تقويت روح مراقبت جمعي از سرنوشت جامعه، رشد معرفت‌ ديني در مردم و تعميق پيوندهاي اخوّت ايماني، باعث ايجاد جامعه‌اي متعهّد و اخلاق‌مدار مي‌‌شود. بعد ديگر، بيشتر ناظر به جنبه‌ي عملي و سازمان‌يافتگي روابط اجتماعي، با هدف استقرار حكومت الهي بوده و مؤلفه‌‌هاي آن عبارتند از: مسئوليت‌پذيري اجتماعي رهبر و مردم، شامل مسئوليت رهبر در هدايت جامعه و مسئوليت جامعه در اطاعت از او، تعاون و اتّحاد خدامحورانه، اجراي عدالت‌ اجتماعي، انفاقات مالي همگاني و اقامه و ترويج نماز. يافته‌هاي پژوهش حاكي از آن است كه با مرجعيت فكري عملي رهبر و اطاعت جمعي از او و همكاري مردم در امور جامعه، وحدت رويه در اجراي احكام خدا شكل مي‌گيرد. به‌كارگيري استعدادها در جاي مناسب خود و برخورداري عادلانه‌ي همه از امكانات، بر مشروعيت حاكميت افزوده و انفاقات مالي همگاني، سبب افزايش بودجه‌ي حكومت براي نشر اسلام، ايجاد امنيت داخلي و اقتدار نظامي در برابر دشمنان خارجي مي‌شود. ترويج نماز با روش‌ ايجاد گفتمان نماز و آسان‌سازي دسترسي به اماكن اداي نماز در جامعه و ترغيب فطرت خداگراي مردم به نماز با كارهاي هنري و ...، موجب همگاني‌شدن اين فريضه‌ي داراي محتواي توحيدي و احكام متعدّد و در نتيجه، انتظام توحيدي و اتّحاد جامعه، قانون‌مداري مردم، صف‌آرايي جامعه در برابر طاغوت مي‌شود. اين امور، سعادت جمعي را در پرتو حكمراني الهي محقّق مي‌‌كنند.