پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

سوره مباركه ملك،يكي از سوره هاي كليدي قرآن كريم در حوزه اعتقادات اسلامي،با محوريت توحيد و معاد،جلوه هاي ربوبيت الهي وهشدارهاي اخروي را تبيين مي كند.. اين پژوهش، با رويكرد توصيفي_تحليلي، آموزه‌هاي اعتقادي اين سوره را از منظر مفسران شيعه و اهل سنت بررسي كرده و به تحليل اشتراكات و تفاوتهاي تفسيري آنها مي پردازد.مفاهيمي همچون فرمانروايي مطلق خداوند، تدبير الهي در عالم، رابطه اعمال انسان با سرنوشت اخروي، ابدي بودن عذاب، انواع عذاب‌هاي جسماني و روحاني و نيز نقش انذار و تهديد در هدايت بشر مورد بررسي قرار گرفته‌اند.يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد كه هر دو گروه مفسران، بر اصل توحيد در ربوبيت و قدرت مطلق الهي اتفاق نظر دارند، ، اما در تحليل مصاديق آن و تأكيد بر جلوه‌هاي خاص، تفاوت‌هايي وجود دارد؛ براي مثال، در تفسير آيات مربوط به آفرينش، شيعه بيشتر بر جنبه‌هاي هدف‌مندي و معرفت‌شناسي تأكيد دارد، در حالي‌كه تفاسير اهل سنت بيشتر بر جنبه‌هاي قدرت و نظم آفرينش تمركز مي‌كنند. در موضوع معاد نيز، گرچه هر دو گروه بر وجود عذاب اخروي و ابدي بودن آن براي كافران اتفاق نظر دارند، اما شيعه بر نقش شفاعت و مراتب عذاب تأكيد بيشتري دارد. همچنين در مبحث انذار و تهديد، تفاسير فريقين اين مفاهيم را نه‌تنها ابزاري براي هشدار فردي، بلكه عنصري براي نظم اجتماعي و تحقق عدالت الهي دانسته‌اند.اين پژوهش نشان مي‌دهد كه سوره ملك با ساختاري منسجم، آموزه‌هاي اعتقادي را به صورت جامع ارائه كرده و تفاسير فريقين، با وجود برخي اختلافات روشي و كلامي،در اصول بنيادين اين سوره اشتراكات قابل توجهي دارند.