پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

چكيده شهر نهاوند دروازه ورود اسلام به ايران است كه پس از شكست آخرين پادشاه ساساني در نبرد فتح‌الفتوح، شاهد تغييرات ديني و مذهبي مردم بوده است. مردم نهاوند هم‌زمان با سراسر ايران، به‌تدريج آيين وحياني اسلام و مذهب شيعه اثني‌عشري را برگزيدند. دين اسلام داراي آيين‌ها و شعائر متعددي است كه توسط پيروان آن احيا و انجام پذيرفته است. آيين‌هاي اسلامي در هر نقطه از ايران تا حدودي تحت‌تأثير آداب‌ورسوم اجتماعي و فرهنگي آن منطقه قرار گرفته شهر نهاوند نيز باوجود سبقة تاريخي، فرهنگي شاهد آيين‌هاي سرور و سوگواري متعددي در تكريم اهل‌بيت عليه‌السلام بوده كه نسل به نسل حفظ و برگزار شده‌اند، باتوجه‌به اهميت آيين‌ها به‌عنوان ميراثي معنوي و عشق و ارادتي كه نهاوندي‌ها به خاندان اهل‌بيت عليهم‌السلام دارند ضرورت دارد كه تحقيقي در اين مورد صورت گيرد. تحقيق حاضر در مقام پاسخگويي به اين سؤال است كه آيين‌هاي سرور و سوگواري مردم نهاوند با محوريت اهل‌بيت عليهم‌السلام در بازة زماني صدسال اخير چگونه است. آيين‌هاي سوگواري مانند چهل‌منبر، رخصت يا مولا، گِل گيران، خنچه بران (بني اسد) تعزيه خواني، علم گرداني، شمايل گرداني، آتش زدن خيمه، مجالس روضه‌خواني، شام غريبان، ايام شهادت مولاي متقيان در شب‌هاي قدر. آيين‌هاي سرور مانند شاديانه كوبيدن، جشن نيمه شعبان در ميان بازار، جشن غدير تا قربان، چاووشي‌خواني، پخت انواع غذاهاي نذري هر كدام بيانگر و يادآور ايام شادي يا شهادت و ظلم‌هايي است كه به ايشان روا شده است. دستاورد پژوهشي حاضر با روش توصيفي تحليلي آيين‌هاي سرور و سوگواري مردم نهاوند با محوريت اهل‌بيت عليه‌السلام را جمع‌آوري نموده و به بيان تاريخچه، فرصت‌ها و چالش‌هاي موجود در آيين‌ها پرداخته است. شيوة جمع‌آوري مطالب كتابخانه‌اي و ميداني همراه با مشاهده آيين‌ها، تهية عكس، فيلم و مصاحبه با افراد است.