پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

اين پژوهش با عنوان عوامل و موانع فهم قرآن از ديدگاه علامه مصباح يزدي(ره) با هدف بيرون كشيدن و تبيين ديدگاه‌هاي اين مفسر، درباره عواملي كه فهم قرآن را ممكن مي‌سازد و همينطور موانعي كه مانع از رسيدن به اين فهم صحيح مي‌شود، انجام شده است. پژوهش حاضر، توصيفي-تحليلي بوده و با مراجعه به آثار علامه مصباح يزدي داده‌هاي لازم جمع آوري و تحليل شده‌اند. يافته‌هاي اين تحقيق نشان داد كه از ديدگاه مرحوم علامه مصباح سهم قرآن تنها يك تفكر و فعاليت دانش محور نيست؛ بلكه فرايندي است كامل، كه همزمان گستره بينش(شناختي)، گرايش(عاطفي) و كنش(عملي) انسان را درگير مي‌كند. در بعد بينشي عواملي مثل دانش طلبي، خردورزي، تدبر و باور به اصولي مانند: جامعه جاودانگي و عدم تحريف قرآن، بستر لازم براي فهم را فراهم مي‌كنند. در مقابل موانعي مانند كفر، شرك، غفلت و عدم باور به معاد، مانند: پرده‌اي بر دل و عقل انسان مي‌افتند و مانع از دريافت حقايق قرآني مي‌شوند. در بعد گرايشي و عملي، اين تقوا، ايمان، تسلط بر قلب، زنده دلي و اراده براي فهميدن واقعي (و نه تحميل پيش فرض‌ها) است كه فرد را به بهره مندي از قرآن رهنمون مي كند و شايسته استفاده از آن مي شود. در مقابل، صفاتي چون: ظلم، استكبار، پيروي از هواي نفس، اصرار بر گناه و دروغ، مهم‌ترين موانع هستند؛ چرا كه قرآن براي متقين هدايت است. قلوب ناپاك ظرفيت پذيرش نور آن كتاب هدايت را از دست خواهند داد.