پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

هدف از اين پژوهش بررسي نقش معادباوري در تحصيل و رشد فضايل اخلاقي در انديشه اسلامي است. ايمان به معاد و انديشيدن به حسابرسي و بازخواست اعمال، سبب مي‌‌شود تا انسان به سمت انجام اعمال شايسته و مطلوب حركت كند و از آلوده شدن به گناهان و رذائل اخلاقي دوري كند. معادباوري با تبيين هدفمندي زندگي و جاودانگي انسان در آخرت، زمينه تحصيل و پرورش فضايل اخلاقي را فراهم ‌مي‌‌نمايد. اين نوشتار با روش توصيفي-تحليلي به بررسي نقش معادباوري در تحصيل و رشد فضايل اخلاقي در سه حوزه اخلاق بندگي، اخلاق فردي و اخلاق اجتماعي و در سه بعد شناختي، عاطفي و رفتاري در انديشه اسلامي (قران، روايات و ديدگاه دانشمندان اسلامي) پرداخته است. نتايج نشان داد: باور به معاد زمينه‌‌ساز تحصيل و رشد پنجاه فضيلت اخلاقي در انسان به اين شرح است: در حوزه اخلاق بندگي و در بعد شناختي موجب تحصيل و رشد شش فضيلت اخلاقي مانند تقوا و اخلاص و... مي‌شود و در بعد عاطفي، رشدِ پنج فضيلت اخلاقي مانند اميد به رحمت الهي و خوف از پروردگار و... و در بعد رفتاري، شش فضيلت اخلاقي همچون توبه و شكرگزاري و ... را در پي دارد. در حوزه اخلاق فردي و در بعد شناختي، معادباوري شش فضيلت مانند عبرت‌آموزي و پرهيز از آرزوهاي طولاني ... و در بعد عاطفي، پنج فضيلت مانند احساس ارزشمندي و كرامت انساني، كاهش ترس از مرگ ... و در بعد رفتاري، شش فضيلت مانند انجام عمل صالح، زهدورزي ... را در انسان رشد مي‌دهد. معادباوري در حوزه اخلاق اجتماعي و در بعد شناختي نيز فضايل چهارگانه‌اي مانند تغيير نگرش در حكومت داري و دوري از خود بزرگ‌بيني و .... و در بعد عاطفي، دو فضيلتِ اخلاقيِ احساس مسئوليت و وظيفه‌شناسي و تعادل در محبت و علاقه نسبت به ديگران و در بعد رفتاري، فضايل ده‌گانه‌اي همچون رعايت عدالت اجتماعي، عفو و گذشت و... را در بردارد.