پایگاه معاونت پژوهش حوزه های علمیه خواهران سراسر کشور

گسترش شتابان فضاي مجازي و نفوذ گسترده آن در زندگي خانواده‌ها، به‌ويژه در ميان كودكان و نوجوانان، موجب بروز چالش‌هاي نوپديدي در حوزه تربيت ديني، روابط خانوادگي و سبك زندگي شده است. در كنار فرصت‌هاي ارتباطي و آموزشي، فقدان مديريت صحيح فضاي مجازي مي‌تواند زمينه‌ساز آسيب‌هاي اخلاقي، اعتقادي و رفتاري در نهاد خانواده گردد. مسئله اصلي پژوهش حاضر، تبيين راهكارهاي مديريت فضاي مجازي از منظر آيات و روايات است. هدف اين پژوهش، استخراج و سامان‌دهي راهكارهاي ديني مديريت فضاي مجازي در خانواده و ارائه چارچوبي منسجم در سه سطح بينشي، انگيزشي و كنشي مي‌باشد. پژوهش حاضر به‌ روش توصيفي _تحليلي و كشف كردن منابع به روش نقلي_وحياني و گردآوري اطلاعات به روش كتابخانه‌اي مي‌باشد. يافته‌هاي پژوهش نشان مي‌دهد كه راهكارهاي مديريت فضاي مجازي در خانواده از منظر آيات و روايات در سه دسته قابل تبيين است: راهكارهاي بينشي كه بر خودشناسي و دشمن‌شناسي و تقويت خودنظارتي رسانه‌اي تأكيد دارد؛ راهكارهاي انگيزشي كه در دو سطح كوتاه‌مدت و بلندمدت، بر ايجاد انگيزه دروني، مديريت زمان، جايگزيني فعاليت‌هاي سالم و ارتقاي سواد رسانه‌اي خانواده تمركز دارد؛ و راهكارهاي كنشي كه با تأكيد بر اقدامات عملي و تدريجي، زمينه اصلاح رفتار رسانه‌اي، كاهش آسيب‌ها و تثبيت الگوي مصرف صحيح فضاي مجازي در خانواده را فراهم مي‌سازد.نتيجه پژوهش بيانگر آن است كه آموزه‌هاي قرآني و روايي از ظرفيت لازم براي ارائه الگويي جامع، بومي و كارآمد در مديريت فضاي مجازي خانواده برخوردار بوده و مي‌توانند نقش مؤثري در صيانت از بنيان خانواده اسلامي و ارتقاي سلامت اخلاقي و تربيتي آن ايفا كنند.