راهکارهايي براي ترويج وقف ميراث جاودان

شناسه مقاله : 16435

تعداد بازدید : 919

  • : سیدحسن سیدی زاده
 
مقدمه :
جواني ازبزرگي درجبهه اي دردوران 8سال دفاع مقدس ، پرسيده بود:
«گاهي متوجه مي شويم برخي ازجوان هارابه قيدقرعه ويابي توجه به تمايل اوپس ازدوران آموزشي به جبهه آورده اند.آيااين کارصحيح است ؟»
آن بزرگواراينگونه پاسخ داده بودند:
بسياري ازروزها، صبح که باخودروي خودازمنزل مي خواهيدخارج شويدبه محض اين که استارت مي زنيد،موتوراتومبيل روشن ، چرخ هارابه حرکت درمي آورد .امازماني، به خصوص درروزهاي سرد،هرچه استارت مي زنيدخبري ازروشن شدن اتومبيل نيست .چندنفري راکه ممکن است همسايه يارهگذرباشندبه کمک مي طلبيد.آن هااتومبيل راهل مي دهندلحظاتي بعد که چرخ هابه حرکت درآمدندوسرعت گرفتندبه شماتوصيه مي کنند:«به دنده دوبزنيد...حالاکلاج راول کنيد ».شمااين کاررامي کنيد،اتومبيل روشن مي شود.درحقيقت کارعکس دفعه اول بودآن جا،« اتومبيل روشن» ، «چرخ ها»به حرکت درآمداين جا، «چرخ ها»به حرکت درآمد، «موتورروشن» شد. حکايت اين انسان ها، شايدتعبيرهمان هل دادن چرخ هاباشدکه منجربه روشن شدن موتورباشد.بااين تفاوت که «پاها»،«قلب»راروشن مي کنندوچه بسا، جواناني که آمدندوحماسه آفريدند.
گروهي ازانسان ها،به ارزش واهميت وقف پي برده وعلاقه اي به وقف کردن دارندولي بعضي ازافراد،نيازبه انگيزه دارندوگاه تلنگري برآن هاکافي است که دراين سنت حسنه پيشگام باشند.اجراي برخي ازبرنامه هامي توانددرحرکت آفريني انسان هادرمقوله وقف موثرباشدکه به برخي ازاين راهکارهااشاره مي شود:
1-     برگزاري نمايشگاه عکس
اين کارمي تواندبابرگزاري مسابقه عکس ازيک بناي موقوفه انجام شود.برگزاري نمايشگاه اين عکس ها، مي تواند:
الف: بسياري ازانسان هارابامقوله وقف وبناهاي وقفي آشناکند.
ب:توجه بسياري ازهنرمندان عکاس رابه بناهاي وقفي معطوف سازد.
ج:زيبايي هاي ناديدهي  بناهاي وقفي را،عکاس هامي توانندبه تصويربکشند.
د:چاپ پوستر، چاپ کتاب عکس ،توليدسي دي شامل عکس وتوضيحات بناي موقوفه درمعرفي آن اثرنقش بارزي رامي تواندايفاکند.
ه:براي برگزاري اين نمايشگاه مي توان عکاسان رادريک اردوي يک روزه شرکت دادکه ضمن معرفي ارزش وقف، انگيزه اي براي حضوردرسال هاي آينده هم باشد.
2-     برگزاري نمايشگاه کتاب
متاسفانه دربسياري ازاستان هاي کشور، هنوزشاهدبرگزاري نمايشگاه مستقلي ازسوي اداره کل اوقاف ،دررابطه بانشريات...وياکتاب هايي که درموردوقف نوشته شده نبوديم .هرنمايشگاه ، فرصتي است تااين سنت حسنه معرفي شودونشست هاي فرهنگي درحاشيه اين نمايشگاه ، مي توانددرآشنايي مردم باارزش وقف کمک کند.
3-ديوارنويسي
گاهي جمله اي برروي ديواري مي تواندچنان اثرگذارباشدکه بسياري رابه تفکروادارد.براي مثال :
الف:درمورددعوت به حجاب:
«چرااززيرروسري هاي ژرژت ، شعله هاي جهنم زبانه مي کشد؟»
ب:درمورددوري ازاعتياد:
جوان عزيز، اگراعتيادتورانکشد، غصه اش ، مادرت راخواهدکشت.
ج :درموردکنترل سرعت درجاده:
وقتي آهسته مي رويد ديدن زيبايي ها، لذت بخش است وقتي باسرعت بالاحرکت مي کنيد برگ جريمه ؟کدام رادوست داريد؟
درکدام شهروروستا،جملات زيبايي درموردوقف شماسراغ داريد؟اگرهم وجودداشته باشدازشمارانگشتان دست فراترنمي رود.
 
4-مسابقه انشا:
لشگرعظيمي ازدانش آموزان دراختياروزارت آموزش وپرورش است که باايجادانگيزه درآن هامي توان گام هاي بزرگي برداشت .هزاران دانش آموز،درکودکي آرزومي کنندکه اگرروزي پزشک شوندبه مداواي رايگان بيماران همت گمارندوبسياري ازآنان چنين کرده اند.دادن موضوعاتي چون وقف واهميت آنان ، به خصوص اگربابازديدازيک مکان وقفي باشد،آنان راباوقف مي تواندآشناکندوشايدهمچون کودکاني که درکودکي آرزوي پزشک شدن کردندآنان نيز، اين انگيزه وآرزورادروجودخودبپرورانندکه اگرروزي به ثروتي دست يافتنددروقف کردن مکاني کوتاهي نکنند.
5- نمايشگاه خوشنويسي:
بسياري ازجملات زماني که به شکل زيباوموزوني نوشته مي شوند، تذهيب ورنگ هاي گوناگون آنان رابرجسته مي کنندتاثيربه سزايي دارند.نمايشگاه خوشنويسي ، مکاني مي تواندبراي انتقال مفاهيم وارزش هاي وقف به مخاطبان باشد. اين نمايشگاه علاوه برآشنايي خوشنويسان ومردم به مقوله وقف ، مي تواندبه چاپ مجموعه اي نفيس ازتابلوهاوياکتابي زيبامنجرشود.
6-پرسش وپاسخ
خواندن مصاحبه باافرادي که گام هاي موثروخيري براي کمک به هم نوع برداشته اندهميشه خواندني است.مطبوعات مي توانندنقش موثري دراين زمينه راايفاکنند.ساليان سال است که اهل مطالعه نشريات مختلف بوده وبيش از4سال سردبيريکي ازپرتيراژترين نشريات استان بودم ولي جزيکي دومورد، مصاحبه اي بايک واقف نديدم که ميتوان گفت دراين زمينه کوتاهي شده است .آيامصاحبه مطبوعاتي بامديرکل وروساي ادارات اوقاف نمي تواندموثرباشد؟آيازماني که انساني مصاحبه باواقفي رامي خواندکه اثرات خيرآن قرن هامي تواندشامل بسياري ازمردم شوددرخودانگيزه اي براي اين کارپيدانمي کند؟
7-فيلم کوتاه معرفي موقوفه ها
هنرمندان صداوسيما، انجمن سينماي جوان و... مي توانندباساخت کليپ ها، فيلم هاي کوتاه ، نقش ارزنده اي درمعرفي موقوفه ها ايفاکنند.کدام انسان ، تاثيرکليپ هاي کوتاه راکه باموزيک متن زيبا، تصويربرداري هاي حساب شده برصفحه تلويزيون نقش مي بنددرامنکرمي شود؟آيادراين زمينه اقدام جدي صورت گرفته است ؟درمرکز، سمعي وبصري ادارات کل اوقاف چندفيلم کوتاه وکليپ ازموقوفات ويازندگي واقفان وجوددارد؟
8-اردوي يک روزه براي بازديدازموقوفه ها
شايديکي ازماندگارترين خاطره ها، درذهن کودکان ونوجوانان ،روزهايي است که به اردورفته اند.آيانمي توان باهماهنگي آموزش وپرورش ، روزي دانش آموزان يک مدرسه رابراي بازديدازموقوفه اي برد؟بازديدازحسينيه هاي وقفي درايام محرم ،يکي ازبهترين اقداماتي است که مي شوددرآشنايي کودکان بامسئله وقف واهميت آن موثرباشد.نوشتن يک سفرنامه کوتاه ازسوي دانش آموزان ، درموردهمين اردوي چندساعته درماندگاري طولاني آن، تاثيربيشتري دارد.
9- مسابقه پيامک نويسي
امروزه نوشتن پيامک ،به يک اپيدمي تبديل شده است کمترجواني راشاهديم که روزي حداقل ده پيامک ارسال ويادريافت نکند.چرادرهفته وقف ، ارسال پيامک هابه سوي اداره اوقاف دريک فراخوان ، نوشتن جملات زيبادرموردوقف نباشد؟اين اقدام، خودماده اوليه يک کتاب ماندگارخواهدشدبه خصوص اگرنام فرستنده پيامک هم درآن چاپ شودبه جمع خريداران آن کتاب افزوده خواهدشد.
10-مسابقه وبلاگ نويسي
مسابقه وبلاگ نويسي باموضوع وقف،مي تواندانگيزه اي براي آشنايي ، وبلاگ نويسان، به امروقف باشداين کارازسويي انگيزه اي براي مطالعه وجمع آوري موضوعات مختلف درموردوقف است به شرط آن که ازبرندگان،بااهداي کتابي تقديرنشودچراکه اهداي جايزه نفيس خودانگيزه اي براي حضوربيشتروبلاگ نويسان درسال آينده خواهدبود .
11- شعروقف
هيچکس تاثيرشعرخوب رادرمخاطبان منکرنيست .زماني که شاعرتوانمندي چون دکتراکرامي ،درشعري مصرعي راگنجاند«ياعلي گفتيم وعشق آغازشد»آغازين کلامي براي بسياري ازگويندگان درابتداي سخنراني هايشان شد .آيادربسياري ازسرودهاي انقلابي ،دردوران انقلاب،وسرودهاي حماسي دوران 8سال دفاع مقدس ،شعرزيباي آن سرود، انگيزه قوي براي حضورجوانان درصحنه نبود؟آيا، در30سال بعدازپيروزي انقلاب اسلامي،شب شعري باعنوان «وقف» دراستاني برگزارشده است ؟چراازمقوله تاثيرشعردرمخاطبان غفلت کرده ايم ؟
12- چاپ کتاب عکس وشرح حال وقف کنندگان
آيازمان آن نرسيده است که درهراستان ، لااقل يک کتاب که شامل معرفي وقف کنندگان يابناهاي موقوفه است چاپ شود؟آياماندگاري يک کتاب باشرح حال آنان ، دربين خانواده واولادآنان ارزش کمي دارد؟
13-نام گذاري يکي ازميادين ياخيابان ياکوچه به نام واقف
باهماهنگي ادارات اوقاف وشوراي نامگذاري معابر،ميادين واماکن ،مي توان کوچه يامکاني رابه نام خيري نام گذاري کرد. 
14- همايش خيرين استاني
اين گونه همايش ها، مکاني نباشدبراي هم ستايشي  مسئولان ازيک ديگرويابابرنامه هاي خسته کننده حاضران رابراي حضورمجددمنصرف کرد.برنامه ريزي دقيق دراين همايش ها، باتشکيل کارگروه ها، کميسيون هاي مختلف مي تواندبه ارائه راهکارها،براي جذب واقفان بيشتر، حل مشکلات برسرراه واقدامات موثرمنجرشود.
15-نصب تنديس خيرين
دربسياري ازمکان ها، درکشورهاي مختلف جهان ، نصب تنديس ياسرديس فردي که باني آن مکان بودمرسوم است که اين کارمي توانددراماکن وقفي ماهم انجام گيرد.
16- وقف قطره قطره براي درياشدن
شايدبسياري ازمردم توان وقف مدرسه ِ، حسينيه ، آب انبارويا...رانداشته باشندولي باشعار« قطره قطره براي درياشدن »مي توان به آماروقفيات افزود.آيااگرازحقوق هرکارمنددولت(باتوافق او) دراستان درماه فقط 1000تومان براي ساخت موقوفه اي  کسرشوددرسال چندين موقوفه نمي توان درايران ايجادکرد؟همان کاري که امروزه کميته امدادحضرت امام بادريافت ماهانه 10هزارتومان ازافراد، به عنوان حامي ايتام ، گام مفيدي براي حمايت ازبي سرپرستان برداشته است.اين کاردردوران دفاع مقدس نيز،انجام شدوبسياري ازکارکنان دولت به اقتضاي وضع مالي ازيک روزتاچندروزحقوق خودرابه اين کاراختصاص دادند.
17- نمايشگاه اسنادوقفي
اين نمايشگاه مي تواندرابطه دانشجويان ،‌پژوهشگران ومحققان رابااداره اوقاف بيشترکندوانگيزه اي براي اختصاص دادن پايان نامه ها، به مسئله وقف باشد.
18- تقديرازخبرنگاران ونويسندگان درزمينه وقف
درکجاي ايران سراغ داريدکه اداره اوقاف شهرستاني ، درروزخبرنگار، يادرهفته وقف يادرمناسبت هايي ، به تقديرازخبرنگاران ويانويسندگاني اقدام کرده باشدتاانگيزه اي باشدکه آنان بتواننددرمصاحبه باخيران ، معرفي بناهاي موقوفه و...اقدام بيشتري بکنند؟
19- کارت منزلت براي واقفين
به تمامي بازنشستگان ،کارتي باعنوان «کارت منزلت»،اهدامي شودکه مزايايي مانندبازديدرايگان ازموزه ها، استفاده رايگان ازوسايل نقليه عمومي ماننداتوبوس دارد.آياصدورکارت منزلت براي واقفان ، نمي تواندنوعي احترام به آنان باشدوانگيزه اي براي اين که ديگران درامروقف گام بردارند؟
20- معاف ازخدمت سربازي فرزندواقف
آيانمي شود، باهماهنگي نظام وظيفه کشوروسازمان اوقاف وامورخيريه کشور،برنامه اي براي اين کاردرنظرگرفت که واقفاني که موقوفه اي به ارزش معيني ،ثبت کرده انديک فرزندشان ازخدمت سربازي معاف باشند؟
21- جايزه واقف يابي
درپاسگاه هاي نيروي انتظامي ، قانوني وجودداردکه به کاشف موادمخدر، اگرسربازباشد،درجه دارباشدتشويقي، مانند کم کردن دوران خدمت ، اهداي مبلغي به عنوان پاداش و... تعلق مي گيرد.آيابراي کساني که به سراغ افرادي بروندوآنان رابراي وقف کردن تشويق کنند، نمي شودهديه اي درنظرگرفت؟  
22- چاپ کتابچه هايي شامل حکايت هاوسرگذشت واقفان ،احدايث وآيات به شکل نفيس درموردوقف
توزيع اين گونه کتاب هادراماکن عمومي به خصوص ، نمازجمعه وجماعات ،کمترازيک سخنراني نيست وچه بسا، حديث وياآيه اي درآن کتاب ، موجب آن شودتافردي باني موقوفه اي شود.
سيدحسن (احسان) سيدي زاده
مدرس بازنشسته تربيت معلم امام محمدباقر(ع)بجنورد