بررسی حیات برزخی از دیدگاه علامه طباطبایی و فخر رازی در المیزان و تفسیر کبیر

شناسه خبر : 87646

1398/10/24

تعداد بازدید : 162

پدید آورندگان استاد داور: علی محمد حسین زاده استاد راهنما: سید ابوالحسن حسن زاده نویسنده: معصومه کردونی سطح: سطح3 رشته: تفسیر و علوم قرآن برگزار کننده: خوزستان شهر: اهواز مدرسه: خوزستان - اهواز - موسسه آموزش عالی الزهرا (س)

گفتار اول :بررسی اشتراکات حیات برزخی از دیدگاه علامه و فخررازی

براساس مباحث گذشته ،عالم برزخ توقف گاهی میان دنیا و آخرت است ،که انسان پس از مرگ و رها شدن از بدن مادی در قالب بدن مثالی یا جسم برزخی ،وارد عالم برزخ یا قبر می شود و به حیات خود ادامه می دهد ،حیاتی که همراه لذایذ یا رنج های ویژه ای است که نتیجه افکار ،عقاید ،اعمال ،صفات و ملکات راسخ در نفوس در طول حیات دنیوی خواهد بود  ،زیرا اعمال انسانها و عواقب آنها با یکدیگر رابطه تکوینی دارند و عذاب های خارج از اعمال در کار نیست ،اگر خداوند در برابر گناهی آتش دوزخ وعده داده است آن آتش چیزی جدا از آن فعل گناه نیست ،بلکه حقیقت آن تمثل پیداکرده است .

باتوجه به آیه «ولاتقولوا لمن يقتل فى سبيل الله اموات بل احياء و لكن لاتشعرون»[1][

«به كسانى كه در راه خدا كشته مى‏شوند، مرده نگوييد بلكه زنده هستند ولى شما درك نمى‏كنيد.»

علامه طباطبايى حيات مذكور در آيه را حياتى حقيقى و طيبه مى‏داند كه خداوند تنها مؤمنين را با آن احياء مى‏كند و ايشان دلالت آيه را بر موضوع حيات روشن و صريح مى‏داند[2].و همچنین علماى اهل سنت اين آيه شريفه را جهت اثبات حيات پس از مرگ آنان (شهداء) بيان نموده‏اند .

برزخ را امری ضروری می‌دانست علامه طباطبایی بر آن است که گرچه اعتقاد به حیات اخروی از ضروریات دین است و نصوص متعددی دارد، حیات برزخی، به خصوص در زمان رسول‌الله?، از ضروریات قرآنی نبوده و حتی امروزه نیز برخی مسلمانان آن را انکار می‌کنند. آنان معتقدند نفسْ مجرد از ماده نیست و انسان با مرگ باطل می‌شود و در روز قیامت خدا او را زنده می‌کند (طباطبایی، المیزان، 1/ 346

همچنین فخر رازی  در ذیل آیه 154 سوره بقره ایشان سه قول را مطرح می کند :

قول اول :آنها در همان حال که در قبر هستند زنده اند تا به ثواب خود برسند .

قول دوم :قول  می باشد که می گوید :آنها را به اسم موتی  نخوانید بلکه به آنها بگویید شهدا ء احیا ء.

قول سوم :در مقابل قول مشرکین که قائل به مرگ بلا فائده بودند بگوییم انهم احیا ء ای سیحیون  و ینعمون  فی الجنه و منظور و تفسیر «احیاء» این است که بأنهم سیحیون غیر بعید یعنی اینان به زودی زنده می شوند و این مسله دور نیست .