چهارمحال و بختیاری-کرسی آزاد اندیشی مدرسه علمیه فاطمیه علیها السلام شهرکرد

شناسه خبر : 76942

1398/02/24

تعداد بازدید : 36

چهارمحال و بختیاری-کرسی آزاد اندیشی مدرسه علمیه فاطمیه علیها السلام شهرکرد
معاون پژوهش مدرسه علمیه فاطمیه علیها السلام شهرکرد از برگزاری کرسی آزاد اندیشی خبرداد:

معاون پژوهش مدرسه علمیه فاطمیه علیها السلام شهرکرد از برگزاری کرسی آزاد اندیشی با موضوع نظام اسلامی (کارآمدی یا ناکارآمدی) خبر داد.

این کرسی با ارئه و نقد جمعی از طلاب و داوری حجت السلام و المسلمین آقای دکتر کاظمی در مدرسه برگزار گردید.

چکیده نظرات استاد ارائه کننده بحث :

کارآمدی «موفقیت در تحقق اهداف با توجه به امکانات و موانع» است. از این رو کارآمدی هر پدیده، براساس سه شاخصه ی اهداف، امکانات و موانع آن پدیده مشخص می گردد. هر قدر پدیدهای با توجه به سه شاخصه ی مذکور در تحقق اهدافش موفق باشد، به همان مقدار کارآمد است.

اگر به نوع پرسشهایی که درباره ی کارآمدی پدیده های گوناگون مطرح می شود دقت کنیم، درمی یابیم که افراد، کارآمدی را امری مطلق تلقی می کنند; اما آیا واقعاً چنین است؟ از آن جا که هر پدیده اهداف، امکانات و موانع خاص خود را دارد، براحتی می توان دریافت که کارآمدی امری نسبی است و کارآمدی هر پدیده مخصوص خود آن پدیده است. از این گذشته، با توجه به این که اهداف، امکانات و موانع یک پدیده ی خاص نیز می تواند تغییر کند، کارآمدی هر پدیدهی خاص، در حالات و شرایط گوناگون متفاوت است.

نتایج دیدگاه موافق:

اصول جهانبینی اسلام مبدأ، مقصد، و مسیر حرکت جهان و انسان را به دقیقترین، کاملترین و جامعترین شکل بیان کرده است. طبیعی است که از چنین جهان بینی ای، دقیقترین و کاملترین و جامعترین نظام ارزشی شکوفا شود. نظام ارزشی اسلام مبتنی بر باورها، سلایق، امیال و خرافات فردی یا اجتماعی نیست تا آفت تعصبات فرقهای و گروهی، آن را منطقهای کند و گردش ایام، آن را عصری; و آفت جهل و کمدانشی، آن را نادرست و یا ناقص سازد و آفت نسبیّتگرایی بنیان آن را سست نماید. نظام ارزشی اسلام به دلیل ویژگیهای ذیل از بالاترین کارآمدی برخوردار است:

1. مطابقت با فطرت و نیازهای انسان: اگر ارزشهای یک نظام با سرشت و طبیعت و نیازهای انسان همخوان و هماهنگ نباشد، مردم آن ارزشها را یا نمیپذیرند یا به سختی و کراهت به آنها تن میدهندچنین حالتی خود به مانعی جدی برای کارآمدی آن نظام تبدیل خواهد شد.

2.جامعیت:[14] نظام ارزشی اسلام نظامی جامع است و به همهی ابعاد وجودی انسان نظر دارد; هم به بعد مادی و دنیایی و هم به ابعاد معنوی و آخرتی.

3.. هماهنگی و سازگاری ناهماهنگی و ناسازگاری ارزشی یکی از عوامل بزرگ هرج و مرج نظری و عملی و سردرگمی و، در نتیجه، ناکارآمدی نظام است. در نظام ارزشی اسلام، ارزشها هماهنگاند و میان آنها ناسازگاری به چشم نمی خورد.

4.جهان شمولی و زمان شمولی این دو ویژگی مایهی ثبات اهداف اصلی و عالی اسلام، موجب اعتماد، آرامش و اطمینان بیشتر مردم و، در نتیجه، کارآمدی بیشتر خواهد شد.

5. انعطافپذیری در عین ثبات:[18] اصول نظام ارزشی اسلام، با آن که ثابت است، با بهرهگیری از ارزشهای تبعی و آلی، از انعطافپذیری و قدرت تطبیق لازم در شرایط گوناگون نیز برخوردار است.

6.واقعگرایی: از نگاه اسلام ارزشهای پایه و اساسی ریشه در واقعیات دارند و امور صرفاً اعتباری و بیبنیاد نیستند; لازمهی این واقعگرایی ارزشی ـ شناختی، مطلق بودن ارزشهای پایه است که موجب افزایش اعتماد و اطمینان و تلاش برای نیل به آنها حفظ و دفاع از آنها و، در نتیجه، کارآمدی نظام خواهد شد.

7. اعتدال: از آنجا که نظام ارزشی اسلام برخاسته از جهانبینی اسلام است، دقیقترین، جامعترین و عمیقترین شناخت را نسبت به انسان، تواناییها و ضعفها و نیازهای او دارد و از هرگونه افراط و تفریط به دور و برای همه ی انسانها جذّاب است.

نتایج دیدگاه مخالف :

وجود مشکلات و معضلات در جامعه به معناى ناکارآمدى نظام سیاسى حاکم بر آن است و رفع معضلات و مشکلات در گرو تغییر نظام در عرصه های مختلف است.  کشورهایی که معضلات کمترى دارند، ناشى از برترى نظام سیاسى، اقتصادی، فرهنگی شان مى باشد  و جوامعى که معضلات بیشترى دارند نیز  ناشى از ضعف نظام آنها ست. شاهد مطلب آن کشورهای پیشرفته است.

جمع­بندی داور

تجربه و شواهد تاریخی گواه کارآمدی نظام اسلام است.می توان محتوای متعالی و ناب اسلام را در برخی قالبهای سازگار و مناسب قرارداد و آن را به شکل یک نظام و حکومت در آورد; اما باید میان اصل توانایی و کارآمدی نظام اسلام به لحاظ جهانبینی، نظام ارزشی، اهداف، عناصر و مؤلفه های کارآمدساز آن، با کارآمدی شکل خاصی از حکومت یا حاکمان اسلامی تمایز نهاد. دستیابی به هر هدفی، امکانات و هزینه ی متناسب خود را می طلبد. هر چه هدف والاتر و بزرگتر باشد، هزینه ی رسیدن به آن بیشتر خواهد بود; از سوی دیگر، هرچه اهداف والاتر و بزرگتر باشند، موانع آن نیز بزرگتر و سخت تر خواهد بود; از این رو، نظام اسلامی که والاترین و بزرگترین اهداف را مدنظر دارد، نیازمند بهترین و بیشترین امکانات است و به طور طبیعی بزرگترین و سختترین موانع را روبه روی خود دارد.

لذا باید گفت با وجود تمامى مشکلات موجود، نظام ما نسبت به سال هاى قبل از انقلاب و سایر کشورهایى که در وضعیت مشابهى با کشور ما هستند و دوران گذار و سازندگى و جنگ تحمیلى، محاصره هاى اقتصادى، سیاسى، نظامى و... را پشت سر مى گذارند، در وضعیت بسیار مناسب ترى قرار دارد؛ هر چند تا رسیدن به حکومت عدل الهى و تحقّق خواسته هاى مشروع مردم، راه طولانى در پیش داریم. از طرف دیگر به نظر ما یکى از عوامل عمده در وجود پاره اى از مشکلات جامعه، عدم اجراى کامل اصول و قوانین اسلامى است.

اخبار مرتبط